TAŞINMAZ SATIŞ VAADİ SÖZLEŞMESİNE DAYALI TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASI, TAZMİNATA DÖNÜŞMESİ DURUMUNDA İLAMIN KESİNLEŞMEDEN İNFAZININ MÜMKÜN OLDUĞU HK.

TAŞINMAZ SATIŞ VAADİ SÖZLEŞMESİNE DAYALI TAPU İPTAL VE TESCİL DAVASI, TAZMİNATA DÖNÜŞMESİ DURUMUNDA İLAMIN KESİNLEŞMEDEN İNFAZININ MÜMKÜN OLDUĞU HK.

YARGITAY HUKUK GENEL KURULU KARARI
Esas No : 2022/12-692
Ka­rar No : 2023/264

Ta­raf­lar ara­sın­da­ki şi­kâ­yet is­te­min­den do­la­yı ya­pı­lan in­ce­le­me so­nun­da İlk De­re­ce Mah­ke­me­sin­ce şi­kâ­ye­tin ka­bu­lü ile ta­ki­bin ip­ta­li­ne ka­rar ve­ril­miş­tir.

Ka­ra­rın ala­cak­lı­lar ve­ki­li ta­ra­fın­dan is­ti­naf edil­me­si üze­ri­ne, Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­sin­ce is­ti­naf baş­vu­ru­su­nun ka­bu­lü ile İlk De­re­ce Mah­ke­me­si ka­ra­rı kal­dı­rı­la­rak ye­ni­den esas hak­kın­da hü­küm ku­rul­mak su­re­tiy­le şi­kâ­ye­tin red­di­ne ka­rar ve­ril­miş­tir.

Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si ka­ra­rı borç­lu­lar ve­ki­li ta­ra­fın­dan tem­yiz edil­me­si üze­ri­ne Yar­gı­tay 12. Hu­kuk Da­ire­sin­ce ya­pı­lan in­ce­le­me so­nun­da bo­zul­muş, Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si ta­ra­fın­dan Özel Da­ire boz­ma ka­ra­rı­na kar­şı di­re­nil­miş­tir.

Di­ren­me ka­ra­rı borç­lu­lar ve­ki­lin­ce tem­yiz edil­mek­le; ke­sin­lik, süre, tem­yiz şar­tı ve di­ğer usul ek­sik­lik­le­ri yö­nün­den ya­pı­lan in­ce­le­me so­nu­cun­da, tem­yiz di­lek­çe­le­ri­nin ka­bu­lü­ne ka­rar ve­ril­dik­ten son­ra Tet­kik Hâ­ki­mi ta­ra­fın­dan ha­zır­la­nan gün­dem ve dos­ya­da­ki bel­ge­ler in­ce­le­nip ge­re­ği dü­şü­nül­dü:

I. TA­LEP
Şi­kâ­yet­çi borç­lu­lar ve­ki­li; ala­cak­lı­lar ve­ki­li ta­ra­fın­dan mü­vek­kil­le­ri aley­hi­ne baş­la­tı­lan ilâm­lı icra ta­ki­bin­de icra em­ri­nin 25.11.2020 ta­ri­hin­de elekt­ro­nik or­tam­da teb­liğ edil­di­ği­ni, ilâm­lı ta­ki­be da­ya­nak olan An­tal­ya As­li­ye 4. Hu­kuk Mah­ke­me­si­nin 2019/377 Esas, 2020/275 Ka­rar sa­yı­lı ka­ra­rı­nın ke­sin­leş­me­den ic­ra­ya ko­nu­la­ma­ya­ca­ğı­nı, söz ko­nu­su ilâ­mın ta­şın­ma­zın ay­nı­na ta­al­luk eden da­va­la­ra iliş­kin ol­du­ğu­nu, ka­ra­ra göre ala­cak­lı­la­rın dü­zen­le­me şek­lin­de gay­ri­men­kul sa­tış va­adi söz­leş­me­si­ne da­ya­lı ola­rak tapu ip­ta­li ve tes­cil da­va­sı aç­tık­la­rı­nı, mah­ke­me­ce ve­ri­len da­va­nın red­di­ne iliş­kin ka­ra­rın Yar­gı­tay ta­ra­fın­dan bo­zul­ma­sı üze­ri­ne yar­gı­la­ma de­vam eder­ken ala­cak­lı­la­rın tapu ip­ta­li ve tes­cil is­te­mi ile aç­tık­la­rı baş­ka bir da­va­nın bu dos­ya ile bir­leş­ti­ril­di­ği­ni, ala­cak­lı­la­rın asıl da­va­yı ıs­lah ede­rek taz­mi­nat ta­lep et­tik­le­ri­ni, bir­le­şen da­va­da ise tapu ip­ta­li ve tes­cil ta­le­bin­de bu­lun­duk­la­rı­nı an­cak harç ik­mal edil­me­di­ğin­den mah­ke­me­ce bir­le­şen da­va­nın açıl­ma­mış sa­yıl­ma­sı­na, asıl da­va­da ise taz­mi­nat is­te­mi­nin ka­bu­lü­ne ka­rar ve­ril­di­ği­ni, da­va­nın te­me­li­nin gay­ri­men­kul sa­tış va­adi söz­leş­me­si­ne da­yan­dı­ğı­nı, ala­cak­lı­la­rın tapu ip­ta­li ve tes­cil is­tem­le­ri­ni taz­mi­na­ta dö­nüş­tür­müş ol­ma­la­rı­nın da­va­yı ta­şın­ma­zın ay­nı­na yö­ne­lik ol­mak­tan çı­kar­ma­ya­ca­ğı­nı, bir­le­şen da­va­da tapu ip­tal ve tes­cil is­te­mi­nin bu­lun­du­ğu­nu, tef­rik ka­ra­rı ve­ril­me­di­ği gibi bir­le­şen da­va­da ve­ri­len da­va­nın açıl­ma­mış sa­yıl­ma­sı­na iliş­kin ka­ra­rın da ke­sin­leş­me­di­ği­ni ile­ri sü­re­rek ta­ki­bin ip­ta­li­ne ka­rar ve­ril­me­si­ni ta­lep et­miş­tir.

II. CE­VAP
Ala­cak­lı­lar ve­ki­li; mü­vek­kil­le­ri ta­ra­fın­dan şi­kâ­yet­çi borç­lu­lar aley­hi­ne tapu ip­ta­li ve tes­cil, ol­ma­dı­ğı tak­dir­de taz­mi­nat ta­le­bi ile dava açıl­dı­ğı­nı, dava açıl­dık­tan son­ra da­va­cı­la­rın ta­le­bi­ni ıs­lah ede­rek taz­mi­nat ta­lep et­tik­le­ri­ni, zira dava ko­nu­su ta­şın­maz­la­rın ay­nen ifa­sı­na im­kân kal­ma­dı­ğı­nı, da­va­ya taz­mi­nat da­va­sı ola­rak de­vam edi­le­rek hü­küm ku­rul­du­ğun­dan ar­tık ter­dit­li ta­lep­ten söz edi­le­me­ye­ce­ği­ni, ta­ki­be da­ya­nak olan da­va­da ta­şın­ma­zın ay­nı­na iliş­kin her­han­gi bir ta­le­bin kal­ma­dı­ğı­nı, bu ne­den­le mah­ke­me­ce tapu ip­tal ve tes­cil yö­nün­den hü­küm ku­rul­ma­ya­rak taz­mi­na­ta hük­me­dil­di­ği­ni, bir­le­şen dava yö­nün­den harç ta­mam­la­na­ma­dı­ğın­dan da­va­nın açıl­ma­mış sa­yıl­ma­sı­na ka­rar ve­ril­di­ği­ni, si­cil­de de­ği­şik­li­ğe yol aça­cak şe­kil­de ta­şın­ma­zın ay­nı­na iliş­kin tes­cil hük­mü bu­lun­ma­dı­ğın­dan ta­ki­be da­ya­nak ilâ­mın ke­sin­leş­me­si­nin ge­rek­me­di­ği­ni be­lir­ti­le­rek şi­kâ­ye­tin red­di­ni sa­vun­muş­tur.

III. İLK DE­RE­CE MAH­KE­ME­Sİ KA­RA­RI
İlk De­re­ce Mah­ke­me­si­nin 27.11.2020 ta­rih­li ve 2020/572 Esas, 2020/608 Ka­rar sa­yı­lı ka­ra­rı ile; dos­ya üze­rin­den ya­pı­lan in­ce­le­me so­nu­cun­da, ta­ki­bin da­ya­na­ğı olan ilâm­da tapu ip­ta­li ve tes­cil ta­le­bi­nin ıs­lah edi­le­rek taz­mi­nat da­va­sı ola­rak da­va­ya de­vam edil­di­ği, ta­ki­be da­ya­nak olan ilâ­mın he­nüz ke­sin­leş­me­di­ği, ilâm­da yer alan tüm ala­cak ka­lem­le­ri­nin ilâ­mın ke­sin­leş­ti­ği ta­rih­te mu­ac­cel hâle ge­le­ce­ği, ilâ­mın esa­sı hak­kın­da­ki hük­mü ke­sin­leş­me­den fer’i ni­te­lik­te olan ve­kâ­let üc­re­ti­ne iliş­kin kı­sım in­fa­za ve icra ta­ki­bi­ne konu edi­le­me­ye­ce­ği ge­rek­çe­siy­le şi­kâ­ye­tin ka­bu­lü ile ta­ki­bin da­va­cı­lar (şi­kâ­yet­çi­ler) yö­nün­den ip­ta­li­ne ka­rar ve­ril­miş­tir.

IV. İS­Tİ­NAF
A. İs­ti­naf Yo­lu­na Baş­vu­ran­lar
İlk De­re­ce Mah­ke­me­si­nin yu­ka­rı­da be­lir­ti­len ka­ra­rı­na kar­şı sü­re­si için­de ala­cak­lı­lar ve­ki­li is­ti­naf baş­vu­ru­sun­da bu­lun­muş­tur.

B. Ge­rek­çe ve So­nuç
An­tal­ya Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si 12. Hu­kuk Da­ire­si­nin 23.09.2021 ta­rih­li ve 2021/412 Esas, 2021/1946 Ka­rar sa­yı­lı ka­ra­rı ile; so­mut olay­da ta­kip ko­nu­su ilâ­ma göre gay­ri­men­kul sa­tış va­adi söz­leş­me­si­ne da­ya­lı tapu ip­ta­li ve tes­cil is­te­miy­le dava açıl­mış ise de ıs­lah­tan son­ra da­va­nın gay­ri­men­kul sa­tış va­adi söz­leş­me­si­ne da­ya­lı taz­mi­nat da­va­sı­na dö­nüş­tü­ğü, ta­kip ko­nu­su ilâ­mın ta­raf­la­rın hu­ku­ki du­ru­mun­da, si­cil ve ka­yıt­lar­da de­ği­şik­lik ya­ra­ta­cak ni­te­lik­te ol­ma­dı­ğı, hak­kın özü ile il­gi­li ol­ma­yıp mal var­lı­ğın­da de­ği­şik­lik ya­ra­ta­cak ni­te­lik­te ol­du­ğu, ta­kip ko­nu­su ilâ­mın ke­sin­leş­me­den in­faz edi­le­bi­le­ce­ği ge­rek­çe­siy­le şi­kâ­yet­çi borç­lu­la­rın is­ti­naf baş­vu­ru­la­rı­nın 6100 sa­yı­lı Hu­kuk Mu­ha­ke­me­le­ri Ka­nu­nu’nun (6100 sa­yı­lı Ka­nun) 353/1-b-2 mad­de­si uya­rın­ca esas­tan kıs­men ka­bu­lü­ne, İlk De­re­ce Mah­ke­me­si ka­ra­rı­nın kal­dı­rıl­ma­sı­na ve şi­kâ­ye­tin red­di­ne ka­rar ve­ril­miş­tir.

V. BOZ­MA VE BOZ­MA­DAN SON­RA­Kİ İN­CE­LE­ME SÜ­RE­Cİ
A. Boz­ma Ka­ra­rı
1. Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si­nin yu­ka­rı­da be­lir­ti­len ka­ra­rı­na kar­şı sü­re­si için­de borç­lu­lar ve­ki­li tem­yiz is­te­min­de bu­lun­muş­tur.

2. Yar­gı­tay 12. Hu­kuk Da­ire­si­nin yu­ka­rı­da ta­rih ve sa­yı­sı be­lir­ti­len ka­ra­rı ile; "..So­mut olay­da, ta­kip ko­nu­su ila­mın in­ce­len­me­sin­de, da­va­nın önce tapu ip­tal tes­cil da­va­sı ola­rak açıl­dı­ğı, daha son­ra da­va­yı ıs­lah ede­rek ta­le­bi­ni be­de­le dö­nüş­tü­re­rek pay ala­ca­ğı­nın ta­lep edil­di­ği an­la­şıl­mış­tır. Her ne ka­dar mah­ke­me­ce ala­ca­ğa hük­me­dil­miş ise de, te­mel­de dava gay­ri­men­ku­lün ay­nı­na ta­al­luk et­ti­ğin­den, ilam ke­sin­leş­me­den ilam­lı icra ta­ki­bi­ne ko­nu­la­maz.
O hal­de, ilk de­re­ce mah­ke­me­si­nin şi­ka­ye­tin ka­bu­lü ile ta­ki­bin ip­ta­li­ne iliş­kin ka­ra­rı ye­rin­de olup, Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­sin­ce ala­cak­lı­nın is­ti­naf is­te­mi­nin esas­tan red­di­ne ka­rar ve­ril­me­si ge­re­kir­ken ya­zı­lı şe­kil­de hü­küm te­si­si isa­bet­siz­dir…" ge­rek­çe­siy­le ka­rar bo­zul­muş­tur.

B. Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­sin­ce Ve­ri­len Di­ren­me Ka­ra­rı
Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si­nin yu­ka­rı­da ta­rih ve sa­yı­sı be­lir­ti­len ka­ra­rı ile; ön­ce­ki ge­rek­çe tek­rar edil­mek su­re­tiy­le di­ren­me ka­ra­rı ve­ril­miş­tir.

VI. TEM­YİZ
A. Tem­yiz Yo­lu­na Baş­vu­ran­lar
Di­ren­me ka­ra­rı­na kar­şı sü­re­si için­de borç­lu­lar ve­ki­lin­ce tem­yiz is­te­min­de bu­lu­nul­muş­tur.

B. Tem­yiz Se­bep­le­ri
Borç­lu­lar ve­ki­li; ta­ki­be da­ya­nak ilâm­da gay­ri­men­kul sa­tış va­adi­ne da­ya­lı tapu ip­ta­li ve tes­cil is­te­mi­nin ta­şın­ma­zın ay­nı­na ta­al­luk et­ti­ği hu­su­su­nun tar­tış­ma­sız ol­du­ğu­nu, ala­cak­lı­la­rın da­va­sı­nı mün­ha­sı­ran tes­cil is­te­mi­ne has­ret­tik­le­ri­ni, boz­ma ka­ra­rın­dan son­ra ya­pı­lan ıs­lah ile tapu ip­ta­li ve tes­cil is­te­mi­nin taz­mi­na­ta dö­nüş­tü­rül­mek is­te­nil­di­ği­ni, boz­ma­dan son­ra ıs­la­hın müm­kün ol­ma­dı­ğı­nı, ıs­la­hın ge­çer­li olup ol­ma­dı­ğı­nın Yar­gı­tay’ın tem­yiz in­ce­le­me­si so­nu­cu or­ta­ya çı­ka­ca­ğı­nı, buna göre ta­ki­be konu ilâ­mın tapu ip­ta­li ve tes­cil da­va­sı mı yok­sa taz­mi­nat da­va­sı mı ol­du­ğu hu­su­su­nun be­lir­le­ne­ce­ği­ni, di­ğer ta­raf­tan ıs­lah ta­le­bi ge­çer­li olsa da da­va­nın ta­şın­ma­zın ay­nı­na ta­al­luk et­ti­ği­ni, ay­nen ifa ola­na­ğı kal­ma­dı­ğı­nı be­yan et­me­dik­le­ri­ni, bir­le­şen dava yö­nün­den ise asıl da­va­nın ıs­lah ta­le­bi ile taz­mi­na­ta dö­nüş­tü­ğü ka­bul edil­se bile bir­le­şen da­va­nın tapu ip­ta­li ve tes­cil is­tem­li ol­du­ğu ve tes­cil is­te­mi­nin tef­rik edil­me­di­ği­ni, açıl­ma­mış sa­yıl­ma ka­ra­rı­nın ke­sin­leş­me­di­ği­ni, ala­cak­lı­lar ve­ki­lin­ce ce­vap di­lek­çe­si ekin­de su­nu­lan ka­rar­la­rın Özel Da­ire­nin de­ne­ti­min­den geç­me­di­ği­ni ile­ri sü­re­rek re­sen gö­ze­ti­lecek ne­den­ler­le de ka­ra­rın bo­zul­ma­sı­nı ta­lep et­miş­tir.

C. Uyuş­maz­lık
Di­ren­me yo­luy­la Hu­kuk Ge­nel Ku­ru­lu önü­ne ge­len uyuş­maz­lık; so­mut olay­da, gay­ri­men­kul sa­tış va­adi söz­leş­me­si­ne da­ya­lı tapu ip­ta­li ve tes­cil da­va­sı ola­rak açı­lan da­va­da ıs­lah ile ta­lep so­nu­cu­nun taz­mi­na­ta dö­nüş­tü­rül­dü­ğü ve para ala­ca­ğı­nın hü­küm al­tı­na alın­dı­ğı mah­ke­me ka­ra­rı­nın ilâm­lı icra ta­ki­bi­ne konu edil­di­ği dik­ka­te alın­dı­ğın­da, ka­ra­rın ke­sin­leş­me­den ilâm­lı icra ta­ki­bi­ne konu edi­lip edi­le­me­ye­ce­ği nok­ta­sın­da top­lan­mak­ta­dır.

D. Ge­rek­çe
1. İl­gi­li Hu­kuk
1.2004 sa­yı­lı Ka­nun’un 32 nci mad­de­si.

2. 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 294, 301 ve 367 nci mad­de­le­ri.

3. 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un "Tem­yi­zin ic­ra­ya et­ki­si" ke­nar baş­lık­lı 367 nci mad­de­si şöy­le­dir:
"(1) Tem­yiz, ka­ra­rın ic­ra­sı­nı dur­dur­maz. İcra ve İf­las Ka­nu­nu­nun ic­ra­nın geri bı­ra­kıl­ma­sıy­la il­gi­li 36 ncı mad­de­si hük­mü sak­lı­dır. Na­fa­ka ka­rar­la­rın­da ic­ra­nın geri bı­ra­kıl­ma­sı­na ka­rar ve­ri­le­mez.
(2) Ki­şi­ler hu­ku­ku, aile hu­ku­ku ve ta­şın­maz mal ile il­gi­li ayni hak­la­ra iliş­kin ka­rar­lar ke­sin­leş­me­dik­çe ye­ri­ne ge­ti­ri­le­mez.
"

4. Ana­ya­sa Mah­ke­me­si­nin 16.03.2016 ta­rih­li ve 2015/104 Esas, 2016/20 Ka­rar sa­yı­lı ka­ra­rı­na konu iti­raz baş­vu­ru­sun­da, iti­raz yo­lu­na baş­vu­ran mah­ke­me 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 350 nci ve 367 nci mad­de­le­ri­nin (2) nu­ma­ra­lı fık­ra­la­rın­da yer alan "Ki­şi­ler hu­ku­ku, aile hu­ku­ku.", ".ile il­gi­li." ve ".hak­la­ra iliş­kin ka­rar­lar ke­sin­leş­me­dik­çe ye­ri­ne ge­ti­ri­le­mez." iba­re­le­ri ile 1086 sa­yı­lı Hu­kuk Usu­lü Mu­ha­ke­me­le­ri Ka­nu­nu’nun (1086 sa­yı­lı Ka­nun), 443 üncü mad­de­si­nin dör­dün­cü fık­ra­sın­da yer alan ".aile ve şah­sın hu­ku­ku­na mü­te­da­ir hü­küm­ler ka­ti­yet kes­bet­me­dik­çe icra olu­na­maz." iba­re­si­nin ve aynı Ka­nun’un 5236 sa­yı­lı Hu­kuk Usu­lü Mu­ha­ke­me­le­ri Ka­nu­nun­da De­ği­şik­lik Ya­pıl­ma­sı­na İliş­kin Ka­nun’un 16 ncı mad­de­siy­le ye­ni­den dü­zen­le­nen 433 üncü mad­de­si­nin ikin­ci fık­ra­sın­da yer alan "Ki­şi­ler ve aile hu­ku­ku­na,." ve ".iliş­kin ka­rar­lar ke­sin­leş­me­dik­çe ye­ri­ne ge­ti­ri­le­mez." iba­re­le­ri­nin ip­ta­li­ni ta­lep et­miş ve Ana­ya­sa Mah­ke­me­sin­ce il­gi­li dü­zen­le­me­le­rin Ana­ya­sa’ya ay­kı­rı ol­ma­dı­ğı­na ve iti­ra­zın red­di­ne ka­rar ve­ril­miş­tir. Ka­ra­rın il­gi­li kıs­mı şöy­le­dir:
"...17. Me­de­ni usul hu­ku­ku­muz­da ilk de­re­ce mah­ke­me­si­nin ver­di­ği bir hük­mün icra edi­le­bil­me­si için ku­ral ola­rak o hük­mün ke­sin­leş­me­si ge­rek­me­mek­te­dir. İti­raz ko­nu­su ku­ra­lın da yer al­dı­ğı Ka­nun’un 433. mad­de­sin­de de, tem­yi­zin ka­ra­rın ic­ra­sı­nı dur­dur­ma­ya­ca­ğı hü­küm al­tı­na alın­mış­tır. Bu­nun­la bir­lik­te ka­nun­da açık­ça ön­gö­rül­mek su­re­tiy­le bazı is­tis­nai hal­ler­de bir­ta­kım ilâm­la­rın icra edi­le­bil­me­si için ke­sin­leş­me­si zo­run­lu­lu­ğu­nun ön­gö­rül­me­si de müm­kün­dür.
18. 2004 sa­yı­lı İcra ve İf­las Ka­nu­nu’nun 40. mad­de­si­nin (2) nu­ma­ra­lı fık­ra­sın­da da bir ilâm hük­mü­nün icra edil­dik­ten son­ra baş­vu­ru­lan ka­nun yo­lun­da bo­zu­lup da aley­hi­ne icra ta­ki­bi ya­pıl­mış olan kim­se­nin hiç veya o ka­dar bor­cu ol­ma­dı­ğı ke­sin ola­rak or­ta­ya çık­tı­ğın­da, ay­rı­ca hük­me ha­cet kal­mak­sı­zın ic­ra­nın ta­ma­men veya kıs­men eski hâ­li­ne iade olu­na­ca­ğı ifa­de edil­mek­te­dir. Bu şe­kil­de ke­sin­leş­me­den icra edi­le­bi­len ilam­la­rın bo­zul­ma­sı hâ­lin­de ic­ra­nın müm­kün ol­du­ğun­ca, eski hâli te­min edecek şe­kil­de iade­si sağ­lan­mak is­ten­miş­tir. An­cak bazı ilam­la­rın ke­sin­leş­me­den icra edil­me­si ha­lin­de, daha son­ra üst mah­ke­me­ce ka­nun yo­lu­na baş­vu­ru so­nu­cu ilam bo­zul­du­ğun­da, ic­ra­nın iade­si, müm­kün ola­ma­ya­bi­lir. Bu du­rum özel­lik­le aile hu­ku­kun­da daha da be­lir­gin­dir. Ka­nun ko­yu­cu bu ne­den­le, kamu dü­ze­ni­ne olan et­ki­le­ri­ni de dik­ka­te ala­rak, aile hu­ku­ku­na iliş­kin ilam­la­rın ke­sin­leş­tik­ten son­ra icra edil­me­le­ri­ni ka­bul et­miş­tir. Bu­nun­la bir­lik­te ila­mın ke­sin­leş­me­si­nin bek­len­me­si ha­lin­de ta­raf­lar­dan bi­ri­nin çok zor du­rum­da ka­la­bi­le­ce­ği na­fa­ka gibi bazı du­rum­lar ge­nel ku­ral­dan is­tis­na tu­tul­muş­tur..."

2. De­ğer­len­dir­me
1.İlâm­lı icra; ko­nu­su para veya pa­ra­dan baş­ka bir şey olan her tür­lü ala­ca­ğın ilâm ya da ilâm ni­te­li­ğin­de bir bel­ge al­mak kay­dıy­la ceb­ri icra yolu ile tah­si­li­nin is­ten­me­si hâ­lin­de or­ta­ya çı­kan ta­kip yolu ola­rak ta­nım­la­na­bi­lir (L.Şa­nal Gör­gün, Le­vent Börü, Meh­met Ko­da­koğ­lu, İcra ve İf­las Hu­ku­ku, 3. Bas­kı, An­ka­ra, 2022, s.369).

2. Ala­cak­lı­nın ilâm­lı icra ta­ki­bi ya­pa­bil­me­si için elin­de bir mah­ke­me ilâ­mı ya da ka­nun­la­rın bu kuv­ve­te sa­hip kıl­dı­ğı bir bel­ge­nin bu­lun­ma­sı ge­re­kir. 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 294 üncü mad­de­si­nin bi­rin­ci fık­ra­sı­na göre mah­ke­me da­va­yı usu­le veya esa­sa iliş­kin ni­hai bir ka­rar ile sona er­di­rir. Yar­gı­la­ma so­nun­da uyuş­maz­lı­ğın esa­sı hak­kın­da ve­ri­len ni­hai ka­rar hü­küm ola­rak ad­lan­dı­rı­lır. Mah­ke­me­nin ni­hai ka­ra­rı­nın da­va­nın ta­raf­la­rın­dan her bi­ri­ne ve­ri­len im­za­lı ve mü­hür­lü ör­nek­le­ri­ne ise ilâm de­nir (6100 sa­yı­lı Ka­nun md. 301/1,2).

3. İlâ­mın özü­nü hü­küm so­nu­cu (hü­küm fık­ra­sı) oluş­tu­rur. Bu du­rum­da, ilâ­mın doğ­ru ve tam icra edi­le­bil­me­si için hü­küm so­nu­cu­nun son de­re­ce açık bir bi­çim­de ka­le­me alın­mış ol­ma­sı ge­re­kir. Hü­küm so­nu­cu ye­te­ri ka­dar açık de­ğil­se ic­ra­sı sı­ra­sın­da şüp­he ve te­red­düt uyan­dı­rı­cı du­rum­lar or­ta­ya çı­ka­bi­le­ce­ğin­den ilâ­mın yan­lış icra edil­me­si veya hiç icra edi­le­me­me­si gibi bir so­run ile kar­şı kar­şı­ya ka­lı­na­bi­lir. Ni­te­kim 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 297 nci mad­de­si­nin ikin­ci fık­ra­sın­da da hük­mün so­nuç kıs­mın­da ta­lep­ler­den her biri hak­kın­da ve­ri­len hü­küm­le, ta­raf­la­ra yük­le­nen borç ve ta­nı­nan hak­la­rın, sıra nu­ma­ra­sı al­tın­da; açık, şüp­he ve te­red­düt uyan­dır­ma­ya­cak şe­kil­de gös­te­ril­me­si ge­rek­ti­ği be­lir­til­miş­tir.

4. İlâm­lı icra ta­ki­bi­nin da­ya­na­ğı­nı oluş­tu­ran ilâm­dan, yar­gı­la­ma­ya son ve­ren ve ta­raf­lar ara­sın­da­ki uyuş­maz­lı­ğı esas­tan çö­züm­le­yen mah­ke­me ka­rar­la­rı­nı bir baş­ka ifa­dey­le hâ­ki­min da­va­dan eli­ni çek­me­si so­nu­cu­nu do­ğu­ran esa­sa iliş­kin ni­hai ka­rar­la­rı (hü­küm­le­ri) an­la­mak ge­re­kir. Bu du­rum­da, usu­le iliş­kin ni­hai ka­rar­lar (ör­ne­ğin gö­rev­siz­lik, yet­ki­siz­lik ka­rar­la­rı gibi) yal­nız­ca usu­le iliş­kin so­run­la­rı çö­züm­le­yip işin esa­sı­na iliş­kin her­han­gi bir dü­zen­le­me içer­me­dik­le­rin­den ceb­ri ic­ra­ya el­ve­riş­li bir ni­te­lik ta­şı­maz­lar. Bu iti­bar­la ilâ­mın icra edi­le­bil­me­si için yar­gı­la­ma­ya son ver­me­si ve uyuş­maz­lı­ğı esas­tan çö­züm­len­me­si ye­ter­li ol­ma­yıp ay­rı­ca ceb­ri ic­ra­ya el­ve­riş­li bir ni­te­lik ta­şı­ma­sı ge­rek­mek­te­dir (Süha Tan­rı­ver, İlâm­lı İcra Ta­ki­bi­nin Da­ya­nak­la­rı ve İc­ra­nın İade­si, An­ka­ra, 1996, s.40-43). İlâm­lı icra ta­ki­bi­nin bir da­ya­na­ğı­nı da ilâm ni­te­li­ğin­de bel­ge­ler oluş­tu­rur. 2004 sa­yı­lı Ka­nun’un 38 inci mad­de­sin­de ger­çek­te ilâm ol­ma­dık­la­rı hâl­de yasa ge­re­ği "ilâm ma­hi­ye­ti­ni haiz bel­ge­ler" sa­yıl­mış; bazı özel ka­nun­lar­da da il­gi­li bu­lun­duk­la­rı ko­nu­da bir­ta­kım bel­ge­le­rin ilâm ni­te­li­ğin­de ol­du­ğu ka­bul edil­miş­tir.

5. İlâm­la­rın ic­ra­sı 2004 sa­yı­lı Ka­nun’un İkin­ci Ba­bın­da 24 ila 41 inci mad­de­ler ara­sın­da dü­zen­len­miş­tir. Ala­cak­lı elin­de­ki ilâ­mı icra mü­dür­lü­ğü­ne ve­re­rek ta­kip ta­le­bin­de bu­lu­nur (2004 sa­yı­lı Ka­nun md. 35). Ta­kip ta­le­bi­ni ve bu­nun da­ya­na­ğı olan bel­ge­yi alan icra mü­dü­rü bir icra emri dü­zen­le­ye­rek borç­lu­ya gön­de­rir (2004 sa­yı­lı Ka­nun md. 24-26, md. 30-32). İcra mü­dü­rü ta­kip ta­le­bi ile bir­lik­te ve­ri­len bel­ge­nin ilâm veya ilâm ni­te­li­ğin­de bir bel­ge olup ol­ma­dı­ğı­nı ken­di­li­ğin­den in­ce­ler. İlâm­lı icra ko­nu­su ola­cak bir bel­ge­ye da­yan­ma­yan ta­kip ta­le­bi­ni esas ala­rak icra emri gön­de­ri­lir­se, bu sü­re­siz şi­kâ­yet ko­nu­su olur. Ala­cak­lı­nın ver­di­ği bel­ge ilâm veya ilâm ni­te­li­ğin­de bir bel­ge ise icra mü­dü­rü ta­kip ta­le­bi­ne ve ilâ­ma uy­gun bir icra emri dü­zen­ler ve borç­lu­ya gön­de­rir. İcra em­ri­nin mut­la­ka ilâ­ma uy­gun ol­ma­sı ge­re­kir; aksi tak­dir­de sü­re­siz şi­kâ­yet yo­lu­na baş­vu­ra­bi­lir. Önem­le be­lirt­mek ge­re­kir ki, bir ilâ­mın in­faz edi­lecek kıs­mı hü­küm bö­lü­mü­dür, bu kı­sım de­ğiş­ti­ril­me­den ay­nen icra edil­me­li­dir. İcra me­mu­ru­nun ta­kip ko­nu­su ilâ­mı (veya ilâm ni­te­li­ğin­de­ki bel­ge­yi) yo­rum­la­ma, de­ğiş­tir­me, tav­zih etme gibi bir yet­ki­si yok­tur; eğer ilâm ic­ra­ya el­ve­riş­li de­ğil­se (ör­ne­ğin tav­zih ge­re­ki­yor­sa) icra me­mu­ru ilâ­mı ic­ra­ya koy­ma­ma­lı, ala­cak­lı­dan bu ko­nu­da ge­rek­li iş­le­mi yap­ma­sı­nı is­te­me­li­dir; an­cak ken­di­si mah­ke­me ye­ri­ne ge­çe­rek ilâm­da­ki ek­sik­li­ği ta­mam­la­ya­maz, ilâ­mı yo­rum­la­ya­maz (Mu­ham­met Öze­kes vd., İcra ve İf­lâs Hu­ku­ku, İs­tan­bul, Do­ku­zun­cu Bası, 2022, s.316.).

6. Yar­gı­tay Hu­kuk Ge­nel Ku­ru­lu­nun 25.06.2008 ta­rih­li ve 2008/12-451 Esas, 2008/453 Ka­rar; 28.05.2019 ta­rih­li ve 2017/8-1916 Esas, 2019/616 Ka­rar; 21.09.2021 ta­rih­li ve 2017/12-750 Esas, 2021/1048 Ka­rar sa­yı­lı ka­rar­la­rın­da da ilâm­la­rın in­faz edi­lecek kıs­mı­nın hü­küm bö­lü­mü olup hük­mün içe­ri­ği­nin ay­nen in­fa­zı­nın zo­run­lu ol­du­ğu vur­gu­lan­mış­tır.

7. Ala­cak­lı­nın bir ilâ­ma da­ya­na­rak ilâm­lı icra ta­ki­bi ya­pa­bil­me­si için hük­mün ke­sin­leş­miş ol­ma­sı ku­ral ola­rak şart de­ğil­dir; hü­küm ke­sin­leş­me­den de ala­cak­lı ilâm­lı icra yo­lu­na baş­vu­ra­bi­lir. Ka­ra­ra kar­şı ka­nun yo­lu­na baş­vu­rul­muş ol­ma­sı (is­ti­naf veya tem­yiz) ku­ral ola­rak ilâ­mın ic­ra­sı­nı dur­dur­ma­ya­cak­tır (6100 sa­yı­lı Ka­nun md. 350, 367/1). An­cak bazı is­tis­nai du­rum­lar­da ilâm ke­sin­leş­me­dik­çe ic­ra­ya ko­nu­la­maz. 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un yu­ka­rı­da yer ve­ri­len 367 nci mad­de­si­nin ikin­ci fık­ra­sı­na göre ki­şi­ler hu­ku­ku, aile hu­ku­ku ve ta­şın­maz mal ile il­gi­li ayni hak­la­ra iliş­kin ka­rar­lar ke­sin­leş­me­dik­çe ye­ri­ne ge­ti­ri­le­mez. Mad­de ge­rek­çe­sin­de de bu hu­sus şu şe­kil­de açık­lan­mış­tır: "...Hu­ku­ku­muz­da es­ki­den beri bazı ka­rar­la­rın ke­sin­leş­me­dik­çe ye­ri­ne ge­ti­ril­me­me­si de (ic­ra­ya ko­nul­ma­ma­sı) be­nim­sen­miş bir il­ke­dir (ör­ne­ğin, Mil­let­le­ra­ra­sı Özel Hu­kuk ve Usul Hu­ku­ku Hak­kın­da Ka­nu­nun 34, Sa­yış­tay Ka­nu­nu­nun 64, İda­rî Yar­gı­la­ma Usu­lü Ka­nu­nu­nun 52, Hu­kuk Usu­lü Mu­ha­ke­me­le­ri Ka­nu­nu­nun 536 ncı mad­de­sin­de ol­du­ğu gibi).
Bu dü­zen­le­me­ye sa­dık ka­lı­na­rak, mad­de­de de­ği­şik­lik ya­pıl­ma­dan, ki­şi­ler ve (na­fa­ka ka­rar­la­rı ha­riç) aile hu­ku­ku­na, ta­şın­maz mal ile il­gi­li aynî hak­la­ra iliş­kin ka­rar­la­rın ke­sin­leş­me­dik­çe ye­ri­ne ge­ti­ri­le­me­ye­ce­ği, mad­de­nin ikin­ci fık­ra­sın­da açık­lan­mış­tır."

8. He­men be­lirt­mek ge­re­kir ki, aynı dü­zen­le­me­ye mül­ga 1086 sa­yı­lı Hu­kuk Mu­ha­ke­me­le­ri Ka­nu­nu’nun 443 üncü mad­de­si­nin dör­dün­cü fık­ra­sın­da “…Gay­ri­men­ku­le ve buna mü­ta­al­lik aynı hak­la­ra ve aile ve şah­sın hu­ku­ku­na mü­te­da­ir hü­küm­ler ka­ti­yet kes­bet­me­dik­çe icra olu­na­maz…” hük­mü ile yer ve­ril­miş­tir. Ka­nun ko­yu­cu­nun böy­le bir dü­zen­le­me ön­gör­me­si­nin ne­de­ni, bu mad­de­de sözü edi­len ilâm­la­rın tem­yiz in­ce­le­me­si so­nu­cun­da bo­zul­ma­sı du­ru­mun­da, eski hâ­lin iade­si­nin sağ­lan­ma­sı­nın son de­re­ce güç ola­ca­ğı dü­şün­ce­sin­den kay­nak­lan­mak­ta­dır (Tan­rı­ver, s. 153). Ge­rek gay­ri­men­kul­le­re, ge­rek şa­hıs ve aile hu­ku­ku­na iliş­kin hü­küm­le­rin ic­ra­sı tapu si­cil­le­riy­le ah­va­li şah­sı­ye si­cil­le­rin­de­ki ka­yıt­la­rın de­ğiş­ti­ril­me­si­ni ge­rek­ti­rir. Ka­nun yolu yar­gı­la­ma­sı so­nun­da hük­mün bo­zul­ma­sı ve aksi is­ti­ka­met­te yeni bir hük­mün çık­ma­sı hâ­lin­de ise bu si­cil­ler­de tek­rar de­ği­şik­lik yap­mak zo­run­lu­lu­ğu ile kar­şı­la­şı­lır. Bu ara­da hüs­nü­ni­yet sa­hi­bi kim­se­le­rin o ka­yıt­la­ra da­ya­na­rak yap­tık­la­rı iş­lem­le­rin akı­be­ti­nin ne ola­ca­ğı so­ru­nu or­ta­ya çı­ka­bi­lir. (Bil­ge, Ne­cip: Me­de­ni Yar­gı­la­ma Hu­ku­kun­da Ka­rar Dü­zelt­me, An­ka­ra 1973, s. 171- 172). İşte bu gibi sa­kın­ca­la­rı ön­le­mek adı­na ki­şi­ler hu­ku­ku, aile hu­ku­ku ve ta­şın­maz mal ile il­gi­li ayni hak­la­ra iliş­kin ka­rar­la­rın ke­sin­leş­me­dik­çe ye­ri­ne ge­ti­ri­le­me­ye­ce­ği ka­bul edil­miş­tir.

9. Bu ge­nel açık­la­ma­lar­dan son­ra 6100 sa­yı­lı Ka­nun’un 367 nci mad­de­si­nin ikin­ci fık­ra­sı­nın uyuş­maz­lık­la il­gi­li olan "ta­şın­maz mal ile il­gi­li ayni hak­la­ra iliş­kin ka­rar­lar" kıs­mı­na yö­ne­lik açık­la­ma ya­pıl­ma­sın­da ya­rar bu­lun­mak­ta­dır. Bu iti­bar­la ön­ce­lik­le il­gi­li kav­ram­lar üze­rin­de kı­sa­ca du­rul­ma­lı, son­ra­sın­da so­mut olay ile il­gi­li de­ğer­len­dir­me ya­pıl­ma­lı­dır.

10. Türk Hu­kuk Lû­ga­tın­da ta­şın­maz “Yeri de­ğiş­ti­ri­le­me­yen iye­lik (mül­ki­yet) ko­nu­su olan mal­lar" ola­rak ta­nım­lan­mış­tır (Türk Hu­kuk Lû­ga­tı Türk­çe-Türk­çe Cilt I, An­ka­ra, 2021, s.819). Aynî hak­lar ise eşya üze­rin­de doğ­ru­dan hâ­ki­mi­yet sağ­la­yan ve bu ne­den­le her­ke­se kar­şı ile­ri sü­rü­le­bi­len mut­lak hak­lar­dır. Ku­ral ola­rak ta­şın­maz­lar üze­rin­de­ki ayni hak­lar tes­cil­le ka­za­nı­lır [4721 sa­yı­lı Türk Me­de­ni Ka­nu­nu (4721 sa­yı­lı Ka­nun) md. 705/1]. Tes­cil, tapu kü­tü­ğün­de ayni hak­ka iliş­kin kay­dı ifa­de eden tek­nik bir te­rim­dir. Tapu si­ci­li­nin ta­şın­maz­lar üze­rin­de­ki ayni hak­la­rı gös­te­re­bil­me­si için ön­ce­lik­le ta­şın­ma­zın tapu si­ci­li­ne kay­dı ge­rek­mek­te­dir. Çün­kü 4721 sa­yı­lı Ka­nun’un 1000 inci mad­de­si­nin bi­rin­ci fık­ra­sın­da, her ta­şın­ma­za kü­tük­te bir say­fa açı­la­ca­ğı be­lir­ti­le­rek, tapu si­ci­li­nin oluş­tu­rul­ma­sın­da ayni sis­tem adı ve­ri­len sis­tem ka­bul edil­miş­tir.

11. Tapu si­ci­li, 4721 sa­yı­lı Ka­nun’un 7 nci mad­de­si uya­rın­ca içe­ri­ği­nin doğ­ru­lu­ğu ka­ri­ne ola­rak ka­bul edi­len bir res­mî si­cil­dir. Dev­let, nü­fus si­cil­le­ri gibi tapu si­cil­le­ri­nin de tu­tul­ma­sı­nı üst­len­miş, bun­la­rın ale­ni­li­ği­ni (her­ke­se açık ol­ma­sı­nı) sağ­la­mış, iyi ve doğ­ru tu­tul­ma­ma­sın­dan do­ğan so­rum­lu­lu­ğu ka­bul et­miş, de­ği­ni­len tüm bu se­bep­le­rin do­ğal so­nu­cu ola­rak da ta­pu­ya iti­mat edip, ta­şın­maz mal edi­nen ki­şi­nin iyi ni­ye­ti­ni ko­ru­mak zo­run­lu­lu­ğu­nu duy­muş­tur. Bu iti­bar­la, ta­pu­da ta­şın­maz­la il­gi­li ka­yıt­la­ra iliş­kin ola­rak tapu si­ci­li­ne gü­ven il­ke­si be­nim­sen­miş­tir.

12. Bu çer­çe­ve­de ta­şın­maz mal ile il­gi­li ayni hak­la­ra iliş­kin ka­rar­la­rın ke­sin­leş­me­den icra edi­le­me­ye­ce­ği­ne iliş­kin ku­ra­lın ih­das ge­rek­çe­si­nin ay­rı­ca açık­lan­ma­sı önem arz et­mek­te­dir. Bu ku­ra­lın te­me­lin­de, ta­şın­maz­la­rın yük­sek eko­no­mik de­ğer ta­şı­ma­la­rı yat­mak­ta­dır. Ta­şın­maz­la­ra iliş­kin ilâm­la­rın ic­ra­sı tapu si­ci­lin­de de­ği­şik­lik ya­pıl­ma­sı­nı ge­rek­ti­re­ce­ğin­den ilâm ke­sin­leş­me­den ya­pı­lan de­ği­şik­lik­ler, daha son­ra ilâ­mın bo­zul­ma­sı ve aksi yön­de bir ilâm ve­ril­me­si du­ru­mun­da tapu si­ci­li ka­yıt­la­rın­da tek­rar de­ği­şik­li­ğe yol açar. Bu sü­reç­te iyi­ni­yet­li ki­şi­le­rin tapu si­ci­li ka­yıt­la­rı­na gü­ve­ne­rek yap­tık­la­rı iş­lem­ler ve ka­zan­dık­la­rı hak­la­rın du­ru­mu ise ayrı bir tar­tış­ma ko­nu­su olur. Bu tür te­la­fi­si güç veya im­kan­sız sa­kın­ca­la­rın doğ­ma­sı­nı ön­le­mek için ka­nun ko­yu­cu, ta­şın­maz mala ve ta­şın­maz mal üze­rin­de­ki ayni hak­la­ra iliş­kin ilâm­la­rın an­cak ke­sin­leş­tik­ten son­ra icra edil­me­si­ne izin ver­miş­tir (Mus­ta­fa Ser­dar Öz­bek, Av­ru­pa Bir­li­ği ve Türk Hu­ku­kun­da İlâm­lı İc­ra­nın Et­kin­li­ği, 4. Bas­kı, An­ka­ra, 2022, s.805). Buna kar­şı­lık ta­şın­ma­zın ay­nı­na iliş­kin ol­ma­yan (ta­şın­maz üze­rin­de­ki ki­şi­sel-şah­si hak­la­ra iliş­kin olan) ilâm­la­rın ic­ra­ya ko­nu­la­bil­me­si için ke­sin­leş­miş ol­ma­la­rı­na ge­rek yok­tur; yani bu ilâm­lar ke­sin­leş­me­den ic­ra­ya ko­nu­la­bi­lir (Baki Kuru, İcra ve İf­las Hu­ku­ku El Ki­ta­bı, An­ka­ra, 2013, s.923).

13. So­mut uyuş­maz­lık­ta, 19.11.2020 ta­rih­li ta­kip ta­le­bi ile An­tal­ya Ge­nel İcra Da­ire­si­nin 2020/254648 Esas sa­yı­lı icra dos­ya­sı üze­rin­den ala­cak­lı­lar ta­ra­fın­dan şi­kâ­yet­çi borç­lu­lar aley­hi­ne ilâm­lı icra ta­ki­bi baş­la­tıl­dı­ğı, ta­ki­be da­ya­nak ilâ­mın ise An­tal­ya 4. As­li­ye Hu­kuk Mah­ke­me­si­nin 16.10.2020 ta­rih­li ve 2019/377 Esas, 2020/275 Ka­rar sa­yı­lı ka­ra­rı ol­du­ğu gö­rül­mek­te­dir. Ta­ki­be da­ya­nak ka­rar­dan; asıl da­va­da da­va­cı­la­rın gay­ri­men­kul sa­tış va­adi söz­leş­me­si­ne da­ya­lı tapu ip­ta­li ve tes­cil ta­le­bin­de bu­lun­duk­la­rı, Mah­ke­me­ce ifa ta­ri­hin­de sa­tı­şa konu ta­şın­ma­zın be­lir­le­ne­bi­lir ni­te­lik­te bu­lun­ma­dı­ğın­dan da­va­nın red­di­ne dair ve­ri­len ka­ra­rın tem­yi­zi üze­ri­ne Yar­gı­tay 14. Hu­kuk Da­ire­si ta­ra­fın­dan "söz­leş­me­nin de­ği­şen du­rum­la­ra tah­vi­li ku­ra­lı­na göre, sa­tı­şı va­de­di­len ta­şın­maz­la­rın git­ti­le­rin­den va­de­di­len 6.000 m2’ye kar­şı­lık ge­len kıs­mın be­lir­len­me­si ve bu paya göre tes­cil hük­mü ku­rul­ma­sı" ge­rek­çe­si ile ka­ra­rın bo­zul­du­ğu, boz­ma ka­ra­rın­dan son­ra da­va­nın ıs­lah edi­le­rek ta­le­bin be­de­le dö­nüş­tü­rül­dü­ğü ve sa­tı­şı va­de­di­len 6.000 m2’lik kıs­mın dava ta­ri­hin­de­ki de­ğe­ri ola­rak be­lir­le­nen taz­mi­na­tın dava ta­ri­hin­den iti­ba­ren iş­le­yecek ya­sal fa­iziy­le bir­lik­te da­va­lı­lar­dan tah­si­li­ne ka­rar ve­ril­me­si­nin ta­lep edil­di­ği, bir­le­şen da­va­da ise gay­ri­men­kul sa­tış va­adi söz­leş­me­si­ne da­ya­lı tapu ip­ta­li ve tes­cil is­te­min­de bu­lu­nul­du­ğu­nu, bu da­va­nın asıl dava ile bir­leş­ti­ği, ya­pı­lan yar­gı­la­ma so­nu­cun­da da­va­nın kıs­men ka­bu­lü­ne ka­rar ve­ril­di­ği an­la­şıl­mak­ta­dır. Ka­ra­rın hü­küm kıs­mı;
"A)Asıl dava yö­nün­den,
1-Da­va­nın kıs­men ka­bu­lü­ne,
2-5.757.815,22 TL’nin 10/04/2007’den iş­le­yecek ka­nu­ni fa­izi ile da­va­lı­lar­dan alı­na­rak da­va­cı­ya ve­ril­me­si­ne,
3-Faz­la is­te­min red­di­ne,....
B) An­tal­ya 8. As­li­ye Hu­kuk Mah­ke­me­sin­den bir­le­şen 2009/91E.sa­yı­lı dava yö­nün­den,
1-492 sa­yı­lı Ka­nu­nun 16,28 ve 30.mad­de­le­ri ile HMK’nın 150.mad­de­si uya­rın­ca da­va­nın açıl­ma­mış sa­yıl­ma­sı­na..." şek­lin­de­dir.

14. Şi­kâ­yet ko­nu­su ilâm­lı icra ta­ki­bin­de ala­cak­lı­lar ve­ki­li ta­ra­fın­dan 5.757.815,22 TL asıl ala­cak ile ka­rar ve ilâm har­cı, yar­gı­la­ma gi­de­ri, ve­kâ­let üc­re­ti, iş­le­miş faiz ol­mak üze­re top­lam 13.060.862,95 TL’nin tah­si­li ta­lep edil­miş­tir. Bu açık­la­ma­la­ra göre ala­cak­lı­lar ta­ra­fın­dan ilâm­lı icra ta­ki­bi­ne konu edi­len mah­ke­me ka­ra­rın­da para ala­ca­ğı­nın hü­küm al­tı­na alın­dı­ğı ve ilâm­lı icra ta­ki­bin­de para ala­ca­ğı­nın tah­si­li­nin ta­lep edil­di­ği dik­ka­te alın­dı­ğın­da, so­mut uyuş­maz­lık­ta ta­şın­maz mal ile il­gi­li ayni hak­ka iliş­kin bir ka­ra­rın söz ko­nu­su ol­ma­dı­ğı açık­tır. Di­ğer ta­raf­tan ta­ki­be da­ya­nak mah­ke­me ka­ra­rı­nın ceb­ri icra yolu ile ye­ri­ne ge­ti­ril­me­si du­ru­mun­da tapu si­ci­lin­de her­han­gi bir de­ği­şik­li­ğin or­ta­ya çık­ma­ya­ca­ğı da or­ta­da­dır. Bu an­lam­da ta­şın­maz mal ile il­gi­li ayni hak­ka iliş­kin bir mah­ke­me ka­ra­rı­nın söz ko­nu­su olup ol­ma­dı­ğı be­lir­le­nir­ken, ka­ra­rın ye­ri­ne ge­ti­ril­me­si du­ru­mun­da tapu si­ci­lin­de de­ği­şik­li­ğe yol açıp aç­ma­ya­ca­ğı gö­ze­til­mek su­re­tiy­le so­nu­ca gi­dil­me­li­dir. Aksi dü­şün­ce­nin ka­bu­lü hâ­lin­de; ta­ki­be ko­nu­lan ilâ­mın hü­küm kıs­mı­nın na­za­ra alın­ma­yıp, da­va­nın türü ve ni­te­li­ği­nin icra mü­dü­rü ta­ra­fın­dan kont­rol edil­me­si­ni ge­rek­ti­rir ki bu du­rum hem ya­sal ola­rak hem de fi­ilen müm­kün bu­lun­ma­mak­ta­dır.

15. Özel­lik­le vur­gu­la­mak ge­re­kir ki, ilâm­lı icra ba­kı­mın­dan önem­li olan da­va­nın türü de­ğil, hük­mün ni­te­li­ği­dir. Yu­ka­rı­da da ay­rın­tı­lı ola­rak açık­lan­dı­ğı üze­re bir ilâ­mın in­faz edi­lecek kıs­mı hü­küm bö­lü­mü­dür. So­mut olay­da ta­ki­be da­ya­nak ilâm tapu si­cil ka­yıt­la­rın­da de­ğil, mal var­lı­ğın­da de­ği­şik­lik oluş­tu­ra­cak ni­te­lik­te ol­du­ğun­dan ilâ­mın ta­ki­be ko­nul­ma­sı için ke­sin­leş­me­si ge­rek­me­mek­te­dir.

16. Ni­te­kim Hu­kuk Ge­nel Ku­ru­lu­nun 10.11.2020 ta­rih­li ve 2017/8-2833 Esas, 2020/855 Ka­rar ve 28.12.2022 ta­rih­li ve 2021/12-281 Esas, 2022/1937 Ka­rar sa­yı­lı ka­rar­la­rın­da da ben­zer so­nuç­la­ra va­rıl­mış­tır.

17. Hu­kuk Ge­nel Ku­ru­lun­da ya­pı­lan gö­rüş­me­ler sı­ra­sın­da, ilâm­lı icra ta­ki­bi­ne da­ya­nak ka­rar­dan an­la­şıl­dı­ğı üze­re so­mut olay­da gay­ri­men­kul sa­tış va­adi söz­leş­me­si­ne da­ya­lı tapu ip­ta­li ve tes­cil is­te­mi ile dava açıl­dı­ğı, mah­ke­me­ce ve­ri­len ka­ra­rın bo­zul­ma­sın­dan son­ra ıs­lah ile ta­le­bin taz­mi­na­ta dö­nüş­tü­rül­me­si­nin ve para ala­ca­ğı­nın hü­küm al­tı­na alın­ma­sı­nın da­va­nın te­mel­de ta­şın­ma­zın ay­nı­na iliş­kin ol­ma­sı­nı de­ğiş­tir­me­di­ği, ta­ki­be da­ya­nak ilâ­mın tem­yiz edil­di­ği, ka­ra­rın bo­zul­ma­sı du­ru­mun­da tapu ip­ta­li ve tes­cil ka­ra­rı ve­ri­le­bi­le­ce­ği, bu ne­den­le ke­sin­leş­me­den ta­ki­be ko­nu­la­ma­ya­ca­ğı, ay­rı­ca ta­ki­be da­ya­nak ka­ra­ra göre açıl­ma­mış sa­yıl­ma­sı­na ka­rar ve­ri­len bir­le­şen da­va­da da tapu ip­ta­li ve tes­cil ta­le­bi­nin bu­lun­du­ğu, boz­ma ka­ra­rı­nın ye­rin­de ol­du­ğu ile­ri sü­rül­müş ise de bu gö­rüş yu­ka­rı­da açık­la­nan ne­den­ler­le Ku­rul ço­ğun­lu­ğu ta­ra­fın­dan be­nim­sen­me­miş­tir.

18. Bu ne­den­le, usul ve ya­sa­ya uy­gun di­ren­me ka­ra­rı­nın onan­ma­sı­na ka­rar ver­mek ge­rek­miş­tir.

VII. KA­RAR
Açık­la­nan se­bep­ler­le;
Borç­lu­lar ve­ki­li­nin tem­yiz iti­raz­la­rı­nın red­di ile di­ren­me ka­ra­rı­nın ONAN­MA­SI­NA,

Harç pe­şin alın­dı­ğın­dan harç alın­ma­sı­na yer ol­ma­dı­ğı­na,

Dos­ya­nın ka­ra­rı ve­ren Böl­ge Ad­li­ye Mah­ke­me­si­ne gön­de­ril­me­si­ne,

29.03.2023 ta­ri­hin­de ya­pı­lan ikin­ci gö­rüş­me­de oy çok­lu­ğuy­la ke­sin ola­rak ka­rar ve­ril­di.