Yayın türü: Makale
Faaliyet alanı: İcra ve İflas Hukuku
Hukukî dayanak: İİK m.67/2; HMK m.331
Önerilen slug: `dava-sirasinda-borc-odenmesi-icra-inkar-tazminati`
Meta açıklama: İtirazın İptali Davası Sürerken Borç Ödenirse İcra İnkâr Tazminatı İstenebilir mi?. Süre, ispat, delil ve Yargıtay uygulaması hakkında güncel rehber.

> Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyada olay tarihi, görev, süre, dava şartı ve güncel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

Kısa Cevap

Davalının dava açıldıktan sonra takip borcunu ödemesi davayı asıl alacak bakımından konusuz bırakabilir; ancak likit alacağa haksız itiraz edildiği anlaşılmışsa icra inkâr tazminatı ve yargılama giderleri yönünden karar verilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Çerçevesi

Faturaya dayalı takip itiraz üzerine durmuş, alacaklı itirazın iptali davası açmış; davalı yargılama sırasında borcu ödemiştir. Bu tür uyuşmazlıklarda yalnız sonuç cümlesine odaklanmak yeterli değildir. İddia ve savunmaların maddi vakıalara bağlanması, olayların tarih sırasıyla açıklanması ve her vakıanın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesi gerekir.

Hukukî değerlendirmede İİK m.67/2; HMK m.331 hükümleri esas alınır. Bununla birlikte mevzuatın olay tarihindeki ve başvuru tarihindeki metinleri karşılaştırılmalı; geçiş hükümleri, görev, yetki ve kanun yolu sınırları ayrıca kontrol edilmelidir.

Kararın Ortaya Koyduğu Temel İlke

İncelenen kaynak karar Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2012/15553, K. 2013/1371, T. 24.01.2013 künyelidir. Kararın uyuşmazlığa yön veren ilkesi şöyledir:

> Davalının dava açıldıktan sonra takip borcunu ödemesi davayı asıl alacak bakımından konusuz bırakabilir; ancak likit alacağa haksız itiraz edildiği anlaşılmışsa icra inkâr tazminatı ve yargılama giderleri yönünden karar verilmelidir.

Bu ilke otomatik sonuç doğuran soyut bir formül değildir. Mahkeme, somut olayın bütün özelliklerini ve tarafların sunduğu delilleri birlikte değerlendirir.

Somut Dosyada İncelenecek Başlıklar

  • Alacağın likit olup olmadığı: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

  • Ödemenin dava ve tazminat talebine etkisi: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

  • Yargılama giderlerinin hangi tarafa yükletileceği: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

    • Süre, Görev ve Dava Şartı

    Başvuru yapılmadan önce tebliğ, öğrenme, fesih, muacceliyet, kesinleşme ve ödeme tarihleri ayrı ayrı belirlenmelidir. Kısa hak düşürücü süre veya zamanaşımı bulunan alanlarda kronoloji tablosu hazırlanması yararlıdır.

    Görevli merci genel olarak ADANA NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NE olmakla birlikte taraf sıfatı, uyuşmazlığın tüketici veya ticari niteliği, takip yolu ve özel kanun hükümleri görevi değiştirebilir. Dava şartı arabuluculuk veya zorunlu ön başvuru bulunup bulunmadığı güncel mevzuattan doğrulanmalıdır.

    Delil ve Dosya Hazırlığı

  • Fatura ve sözleşme: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • İcra dosyası: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • Ödeme dekontu ve ödeme tarihi: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • Cari hesap mutabakatları: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

    • Deliller yalnız ekler listesinde sıralanmamalı; dilekçede hangi maddi vakıayı ispatladıkları açıklanmalıdır. Elektronik verilerin tarih ve bütünlük bilgileri korunmalı, kurum kayıtlarının celbi için açık müzekkere talepleri kurulmalıdır.

    Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

  • Konusuz kalma nedeniyle tazminatı hiç incelememek: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

  • Likitlik değerlendirmesi yapmamak: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

  • Ödemenin takipten önce mi sonra mı olduğunu belirlememek: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

    • Ayrıca taleplerin birbiriyle çelişmemesi, terditli veya seçimlik taleplerin açık kurulması ve faiz başlangıcının hukukî sebebe uygun gösterilmesi gerekir.

    Yargıtay Kararının Pratik Sonucu

    Karar, dava sırasında borcun ödenmesi uyuşmazlıklarında ispat ve hukukî nitelendirme bakımından yol göstericidir. Kaynak karar eski tarihli olsa dahi temel özel hukuk veya usul ilkesi güncel mevzuatla karşılaştırılarak kullanılmalıdır. Kararın olayına özgü kabulünün başka bir dosyaya doğrudan aktarılması yerine benzerlikler ve farklılıklar açıklanmalıdır.

    Sık Sorulan Sorular

    Bu uyuşmazlıkta ilk yapılması gereken nedir?


    Olayların kronolojisi çıkarılmalı, görevli ve yetkili merci belirlenmeli ve ilk aşamada fatura ve sözleşme güvence altına alınmalıdır.

    İspat yükü kime aittir?


    İspat yükü talep edilen hukukî sonuca ve savunmaya göre değişir. İncelenen kararın ana ilkesi şudur: Davalının dava açıldıktan sonra takip borcunu ödemesi davayı asıl alacak bakımından konusuz bırakabilir; ancak likit alacağa haksız itiraz edildiği anlaşılmışsa icra inkâr tazminatı ve yargılama giderleri yönünden karar verilmelidir.

    Arabuluculuk veya ön başvuru gerekir mi?


    İş, ticaret, kira ve tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk; sigorta ve idari uyuşmazlıklarda özel ön başvuru şartları bulunabilir. Dava tarihindeki güncel düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.

    Bilirkişi incelemesi gerekir mi?


    Uyuşmazlık teknik, mali, sosyal veya mesleki değerlendirme gerektiriyorsa bilirkişi raporu alınmalıdır. Raporun veri kaynağı, yöntem ve hesap adımları taraf denetimine açık olmalıdır.

    Sonuç

    Davalının dava açıldıktan sonra takip borcunu ödemesi davayı asıl alacak bakımından konusuz bırakabilir; ancak likit alacağa haksız itiraz edildiği anlaşılmışsa icra inkâr tazminatı ve yargılama giderleri yönünden karar verilmelidir. Somut olayın sonucu, doğru kronoloji, uygun dava türü ve eksiksiz delil zinciri kurulmasına bağlıdır.

    Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, müvekkillerine ticari alacak ve icra hukuku süreçlerinde Adana'da ticari alacak ve icra hukuku avukatı olarak rehberlik ederek, en iyi sonuçları elde etmelerine yardımcı olmaktadır.

    İlgili İçerikler

    Bilgilendirme Notu

    Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.

    Büro Bilgilendirmesi

    Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, bu içerikte ele alınan uyuşmazlıklarda Adana’daki başvuruculara hukuki süreç hakkında bilgilendirme ve temsil hizmeti sunmaktadır.