Yayın türü: Makale

Faaliyet alanı: Ticaret Hukuku

Hukukî dayanak: TTK m.701, 702, 776, 778; İİK m.170/a

Meta açıklama: Bonoda çift imza, şirket kaşesi, aval, şirket yetkilisinin şahsi sorumluluğu ve takibin iptali.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyada olay tarihi, görev, süre ve güncel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

Bonoda Çift İmza ve Aval Neden Önemlidir?

Şirket adına düzenlenen bonoda imzanın kaşe içinde veya dışında bulunması, şirket yetkilisinin yalnız temsilci mi yoksa aval veren olarak şahsen mi sorumlu olduğunu belirleyebilir. Uygulamada sonuca ulaşmak için maddi olayın kronolojisi, doğru görevli merci, süre başlangıcı ve ispat araçları aynı plan içinde kurulmalıdır.

Keşideci için tek imzanın yeterliliği

Şirketin bono borcu altına girmesi için yetkili temsilcinin şirket adına tek imzası yeterlidir; zorunlu olmayan ek imzanın konumu önem taşır.

Kaşe dışındaki ikinci imza

Şirket kaşesi dışında bononun ön yüzüne atılan ikinci imza kural olarak aval karinesi doğurabilir ve temsilciyi şahsen sorumlu tutabilir.

Bütün imzaların kaşe üzerinde olması

İmzaların tamamı şirket kaşesi üzerinde veya şirket unvanını örten temsil alanında ise bunların şirket adına atıldığı kabul edilir; açıkta kişisel aval imzası aranır.

Temsil yetkisi ve çift imza düzeni

Şirket sözleşmesi, imza sirküleri ve birlikte temsil kuralı incelenerek imzaların şirketi bağlayıp bağlamadığı ayrıca belirlenir.

Takip hukukunda başvuru

Şahsi sorumluluğa ve kambiyo vasfına ilişkin itiraz, takip türüne özgü kısa süre ve görev kuralları içinde icra hukuk mahkemesine sunulmalıdır.

Somut Dosya İçin Uygulama Yol Haritası

1. Kontrol noktası: Alacaklı, … İcra Müdürlüğünün … E. sayılı dosyasında şirket adına düzenlenen bonoya dayanarak müvekkili şahsen borçlu göstermiştir.

2. Kontrol noktası: Bono üzerinde şirket kaşesi … kez basılmış ve imzaların tamamı kaşe/şirket unvanı alanı içine atılmıştır.

3. Kontrol noktası: Müvekkilin şirket unvanı dışında açıkta, şahsı adına atılmış ayrı bir imzası veya “aval içindir” beyanı yoktur.

4. Kontrol noktası: Müvekkil senet tarihinde şirketi … temsil kuralına göre temsil eden yetkilidir.

5. Kontrol noktası: Takip talebinde imza konumu ve temsil ilişkisi incelenmeden müvekkil avalist sayılmıştır.

6. Kontrol noktası: Bono aslı üzerinde yapılacak inceleme müvekkilin kişisel kambiyo taahhüdü bulunmadığını gösterecektir.

Delil ve Dosya Hazırlığı

  • **Bono aslının ön ve arka yüzü:** Belgenin tarihi, kaynağı, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı dosyada açıkça gösterilmelidir.
  • **Şirket imza sirküleri:** Belgenin tarihi, kaynağı, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı dosyada açıkça gösterilmelidir.
  • **Ticaret sicil kayıtları:** Belgenin tarihi, kaynağı, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı dosyada açıkça gösterilmelidir.
  • **Takip talebi ve ödeme emri:** Belgenin tarihi, kaynağı, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı dosyada açıkça gösterilmelidir.
  • **İmza konumunu gösteren yüksek çözünürlüklü inceleme:** Belgenin tarihi, kaynağı, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı dosyada açıkça gösterilmelidir.
  • **Şirket sözleşmesi ve temsil kararları:** Belgenin tarihi, kaynağı, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı dosyada açıkça gösterilmelidir.

    • Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

  • **Fotokopi bono üzerinden imza konumu değerlendirmek:** Bu hata süre kaybına, yanlış hukukî vasfa, eksik incelemeye veya talebin reddine yol açabilir.
  • **Her ikinci imzayı otomatik aval saymak:** Bu hata süre kaybına, yanlış hukukî vasfa, eksik incelemeye veya talebin reddine yol açabilir.
  • **Kaşe dışı/açıkta imza ayrımını göstermemek:** Bu hata süre kaybına, yanlış hukukî vasfa, eksik incelemeye veya talebin reddine yol açabilir.
  • **Temsil yetkisinin birlikte kullanılıp kullanılmadığını incelememek:** Bu hata süre kaybına, yanlış hukukî vasfa, eksik incelemeye veya talebin reddine yol açabilir.
  • **Kambiyo şikâyet süresini kaçırmak:** Bu hata süre kaybına, yanlış hukukî vasfa, eksik incelemeye veya talebin reddine yol açabilir.

    • Görev, Süre ve Usul Kontrolü

    Uyuşmazlığın dayanağı TTK m.701, 702, 776, 778; İİK m.170/a olmakla birlikte, olay tarihi ile dava veya başvuru tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrı ayrı kontrol edilmelidir. ADANA NÖBETÇİ İCRA HUKUK MAHKEMESİ’NE nezdinde yapılacak başvuruda görev, yetki, dava şartı, harç, kesin süre ve geçici hukukî koruma talepleri somutlaştırılmalıdır.

    Sık Sorulan Sorular

    Bonoda Çift İmza ve Aval uyuşmazlığında ilk yapılması gereken nedir?

    İlk olarak olay ve tebliğ tarihleri kronolojik sıraya konulmalı, ardından bono aslının ön ve arka yüzü ile diğer temel deliller güvence altına alınmalıdır.

    Bu konuda ispat yükü nasıl belirlenir?

    İspat yükü talep edilen hukukî sonuca göre dağıtılır. İncelenen Yargıtay yaklaşımının özü şudur: Bütün imzalar şirket kaşesi üzerinde ise temsilci adına açığa atılmış aval imzası bulunmadığından şirket yetkilisi şahsen sorumlu tutulamaz.

    Bilirkişi veya teknik inceleme gerekir mi?

    Şahsi sorumluluğa ve kambiyo vasfına ilişkin itiraz, takip türüne özgü kısa süre ve görev kuralları içinde icra hukuk mahkemesine sunulmalıdır. Bu nedenle raporun dayanak verileri ve hesap yöntemi taraflarca denetlenebilmelidir.

    Süreler neden önemlidir?

    Şikâyet, hak düşürücü süre, zamanaşımı ve dava şartı süreleri hukuk alanına göre değişir. Öğrenme, tebliğ ve muacceliyet tarihleri ayrı ayrı belirlenmelidir.

    Sonuç

    İmzanın konumu yanında senet bütünü, temsil yetkisi ve güncel kambiyo içtihatları birlikte incelenmelidir. Başvuru yapılırken yalnız sonuç talebi değil, o sonuca götüren maddi vakıa ve delil zinciri de kurulmalıdır.

    Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, müvekkillerine ticaret hukuku süreçlerinde Adana'da ticaret hukuku avukatı olarak rehberlik ederek, en iyi sonuçları elde etmelerine yardımcı olmaktadır.

    İlgili İçerikler

    Bilgilendirme Notu

    Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.

    Büro Bilgilendirmesi

    Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, uygulama rehberi kapsamında ele alınan uyuşmazlıklarda Adana’daki başvuruculara hukuki süreç hakkında bilgilendirme ve temsil hizmeti sunmaktadır.