Düğün Takıları Kime Aittir? Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 Tarihli İlke Değişikliği

Karar künyesi

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/5704, K. 2024/2402, 04.04.2024

Kararın önemi

Bu karar, düğün sırasında takılan bütün ziynetlerin kural olarak kadına ait olduğu yönündeki uzun süreli genel yaklaşımı ayrıntılı biçimde yeniden değerlendirmiştir. Daire, aidiyet tespitini tek bir cinsiyete bağlamak yerine anlaşma, örf ve âdet, takının kime verildiği ve takının cinsiyete özgü niteliği üzerinden çözmüştür.

Karar metninden kısa bölüm

“Taraflar arasında ziynet eşyalarının paylaşımı konusunda anlaşma mevcut ise paylaşım bu anlaşmaya göre gerçekleştirilir.”

Kararın devamında; anlaşma yoksa ispatlanan yerel örf ve âdetin uygulanacağı, bunun da bulunmaması hâlinde ekonomik değeri bulunan eşyanın kime verildiği esasının gözetileceği belirtilmiştir. Cinsiyete özgü takılar bakımından ilgili cinsiyete ait olma; ortak torbaya konulan cinsiyete özgü olmayan değerler bakımından ise ortaklık kabulü geliştirilmiştir.

Önceki içtihatla karşılaştırma

Bilgi Deposu’ndaki Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin E.2015/6829, K.2016/3952 sayılı kararında şu genel ilke yer almaktadır:

“Kural olarak, düğün sırasında takılan ziynet eşyaları, kim tarafından, kime takılırsa takılsın, kadına bağışlanmış sayılır ve artık kadının kişisel malı sayılır.”

2024 tarihli karar bu geniş varsayımı terk ederek delil ve aidiyet merkezli bir sistem kurmuştur. Bu değişiklik, eski içtihatların tarih ve somut olay yönünden dikkatle kullanılmasını zorunlu kılar.

Yeni sistemin adımları

1. Anlaşma

Eşlerin düğün öncesi veya sonrası açık bir paylaşım anlaşması varsa öncelikle bu anlaşma uygulanır. Anlaşmanın varlığı ve kapsamı ispatlanmalıdır.

2. Yerel örf ve âdet

Anlaşma bulunmadığında tarafların ait olduğu çevrede belirli takıların kime ait sayıldığına ilişkin yerel uygulama ileri sürülebilir. Soyut “bizim yörede böyledir” beyanı yerine tutarlı tanık ve diğer deliller gerekir.

3. Kime verildiği

Anlaşma ve ispatlanan âdet yoksa takının hangi eşe takıldığı veya verildiği belirlenir. Video ve fotoğraf çözümü bu aşamada önemlidir.

4. Cinsiyete özgü eşya

Takının yalnız kadın veya erkek kullanımına özgü olup olmadığı tartışmalıysa kuyumcu veya sektör bilirkişisinden rapor alınabilir.

5. Ortak torba

Kime verildiği belirlenemeyen ve ortak sandık/torbaya bırakılan para ile cinsiyete özgü olmayan değerler ortak kabul edilebilir.

Kararın dava stratejisine etkisi

Dilekçelerde artık yalnız “Yargıtay’a göre takılar kadının kişisel malıdır” cümlesi yeterli değildir. Her takı için aidiyet tablosu hazırlanmalı, video çözümünde takının kime sunulduğu belirlenmeli ve varsa anlaşma/yerel âdet delilleri açıklanmalıdır.

Davalı taraf da genel varsayıma karşı yeni kararı ileri sürerek takıların bir kısmının kendisine verildiğini veya ortak olduğunu savunabilir. Bununla birlikte diğer eşin ziynetleri aldığı, bozdurduğu veya iade edeceğini kabul ettiği mesajlar ispat yükünün değerlendirilmesinde önemini korur.

Sonuç

Karar, ziynet uyuşmazlıklarında daha somut, delil odaklı ve eşler bakımından ayrıştırılmış bir inceleme zorunluluğu getirmiştir. Her dosyanın düğün şekli, takı türü ve taraf iradesi özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Kaynak notu

Güncel karar Yargıtay karar metninden; önceki yaklaşımı gösteren karar ise kullanıcının Google Drive Bilgi Deposu’ndaki tam içtihat belgesinden incelenmiştir.