Farklı Mağdurlara Karşı Hırsızlıkta Suçların İçtimaı: Yargıtay Ceza Genel Kurulu

Yayın türü: Karar İncelemesi

Faaliyet alanı: Ceza Hukuku

Hukukî dayanak: TCK m.42-44, 141-142, 168

Meta açıklama: Hırsızlıkta zincirleme suç, farklı mağdurlar, aynı fiil, etkin pişmanlık, kazanç müsaderesi ve suçların içtimaı.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyada olay tarihi, görev, süre ve güncel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

Kararın Künyesi

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2013/13-303, K.2013/296, T.11.06.2013

Kaynak niteliği: Bilgi Deposu ve web doğrulaması / Doğrudan yargı kararı

Uyuşmazlığın Hukukî Sorunu

Ceza hukukunda kural her fiil ve mağdur bakımından ayrı suçtur. Zincirleme suç ve fikri içtima istisnaları, fiilin tekliği, mağdur sayısı ve suç işleme kararının kapsamına göre dikkatle uygulanır. İncelenen kararın odak noktası, bu genel çerçevenin somut olayda hangi deliller ve usul kurallarıyla uygulanacağıdır.

Yüksek Mahkemenin Kabulü

Farklı mağdurlara yönelen hırsızlık eylemlerinde fiil ve mağdur sayısı gözetilerek zincirleme suç veya aynı neviden fikri içtima koşulları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Fiil ve mağdur sayısı

Ceza hukukunda temel kural her bağımsız fiil ve mağdur bakımından ayrı suçtur; istisnalar dar yorumlanır.

Zincirleme suç

Aynı suç işleme kararının icrası kapsamında değişik zamanlarda aynı kişiye karşı aynı suçun işlenmesi hâlinde TCK m.43/1 tartışılır.

Aynı neviden fikri içtima

Hukuki anlamda tek fiille birden fazla farklı mağdura karşı aynı suç işlenmişse ve kanuni yasak yoksa TCK m.43/2 uygulanabilir.

Eşya ve zilyetlik ilişkisi

Aynı yerdeki eşyaların farklı malik veya zilyetlere ait olup olmadığı, failin kaç ayrı icra hareketi yaptığı olay yeri ve zaman verileriyle belirlenmelidir.

Kararın Uygulamaya Etkisi

Karar, ilk derece yargılamasında yalnız sonuç cümlesinin değil, delillerin toplanma biçiminin ve ispat yükünün de denetlenmesi gerektiğini göstermektedir. Taraflar, kararın kendi dosyalarına uygulanmasını isterken benzer ve farklı maddi olguları açıkça karşılaştırmalıdır.

Kararın Gerekçesinin Ayrıntılı İncelenmesi

Doğal hareket ile hukukî fiil aynı kavram değildir

Birden fazla eşyanın kısa zaman içinde aynı yerde alınması, görünüşte tek hareket dizisi oluşturabilir. Ancak Ceza Genel Kurulu, her eşyanın farklı mağdurun bağımsız zilyetlik alanında bulunmasını ve failin bu farklılığı bilmesini önemsemiştir. Bu nedenle hareketlerin zaman bakımından yakınlığı, hukukî anlamda mutlaka tek fiil bulunduğu sonucunu doğurmamıştır.

Müşterek zilyetlik belirleyici olabilir

Aynı konutta veya ortak koruma alanında bulunan eşyalarda kimin zilyet olduğu araştırılmalıdır. Eşyalar üzerinde tek bir kişinin ya da ortak bir zilyedin hâkimiyeti varsa tek suç veya aynı neviden fikri içtima tartışması farklılaşabilir. İncelenen olayda ise işçilerin ayrı ceplerinde bulunan para ve telefonlar üzerinde müşterek zilyetlik bulunmadığı kabul edilmiştir.

Failin bilgisi ve icra biçimi araştırılmalıdır

Failin eşyaların farklı kişilere ait olduğunu bilip bilmediği, ayrı cepleri veya cüzdanları tek tek arayıp aramadığı ve her mağdur yönünden bağımsız bir hâkimiyet ihlali gerçekleştirip gerçekleştirmediği önemlidir. Bu olgular; olay yeri görüntüsü, eşyanın bulunduğu yer, sanık ikrarı, mağdur anlatımları ve yakalama tutanağıyla belirlenmelidir.

Kazanç müsaderesi otomatik uygulanamaz

Kararın ikinci önemli yönü, sanığın üzerinde ele geçen paranın suçtan kaynaklanan ekonomik kazanç olduğunun somut biçimde kanıtlanması gereğidir. Mağdurların zararları giderilmiş ve ele geçen tutarın çalınan parayla bağlantısı kurulmamışsa, yalnız sanığın üzerinde bulunması kazanç müsaderesi için yeterli değildir.

Uygulamada Sonuç

Mahkeme, mağdur sayısınca hüküm kurmadan veya TCK m.43/2 uygulamadan önce fiilin hukukî tekliğini ve zilyetlik yapısını açıkça gerekçelendirmelidir. Savunma ve iddia makamları da “aynı anda alındı” ya da “farklı kişilere aitti” cümleleriyle yetinmemeli; eşyanın konumu, failin bilgisi ve her mağdurun hâkimiyet alanını somutlaştırmalıdır.

Güncellik Notu

Karar künyesi, Türkiye Barolar Birliği sunucusundaki karar metni ve bağımsız içtihat kaynaklarıyla doğrulanmıştır.

Kaynak Metin / Doğrulama İçin Alıntılanan Bölüm

T.C. YARGITAY
CEZA GENEL KURULU
Esas No: 2013/13-303
Karar No: 2013/296
Karar Tarihi: 11.06.2013

DOĞRULANMIŞ KARAR BÖLÜMÜ

Sanık, maden ocağı işçilerinin soyunma odasında farklı mağdurlara ait pantolon ve mont ceplerinden para ile cep telefonu almıştır. Sanığın eşyaların ayrı kişilere ait olduğunu bildiği kabul edilmiştir.

Ceza Genel Kurulu, müşterek zilyetlik bulunmayan ve her mağdura ait eşyanın ayrı hâkimiyet alanından alındığı olayda, mağdur sayısınca hırsızlık suçundan hüküm kurulmasını isabetli bulmuş; TCK m.43/2’deki aynı neviden fikri içtima hükmünün uygulanamayacağını kabul etmiştir.

Ayrıca mağdurların tüm zararları giderildiğinden, sanığın üzerinde bulunan 66 TL’nin suçtan elde edilen ekonomik kazanç olduğu kanıtlanmaksızın müsaderesine karar verilemeyeceği belirtilmiştir.

Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, müvekkillerine ceza hukuku süreçlerinde Adana'da ceza hukuku avukatı olarak rehberlik ederek, en iyi sonuçları elde etmelerine yardımcı olmaktadır.