TCK m.128, yargı mercileri veya idari makamlar önünde yapılan yazılı ve sözlü iddia ve savunmalar kapsamında kişilerle ilgili somut isnat veya olumsuz değerlendirmeleri, gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması şartıyla cezalandırmaz. Bu koruma, avukatın ve tarafın etkili savunma hakkını güvence altına alır.
Korumanın şartları
Savunma dokunulmazlığı için ifade;
- Yargı veya idari makam önünde kullanılmalı,
- İddia veya savunma amacı taşımalı,
- Uyuşmazlıkla bağlantılı olmalı,
- Açıklanması savunmanın gereği kapsamında kalmalı,
- Gerçek ve somut vakıalara dayanmalı veya makul değerlendirme niteliğinde olmalıdır.
Dava dışı sosyal medya paylaşımı, basın açıklaması veya karşı tarafa gönderilen kişisel mesaj kural olarak TCK m.128 kapsamında değildir.
Sert eleştiri ne zaman hakaret olmaz?
Mahkeme kararının keyfi, çelişkili veya dosyaya aykırı olduğu ileri sürülebilir. Tanık beyanının gerçeği yansıtmadığı, karşı tarafın kötü niyetli davrandığı veya delili gizlediği savunulabilir. İfade rahatsız edici ve sert olsa bile, uyuşmazlığın çözümü için gerekli bir değer yargısı ise hakaret sayılmayabilir.
Buna karşılık uyuşmazlıkla ilgisiz küfür, kişinin özel hayatına saldırı veya sırf küçük düşürme amacı taşıyan ifadeler koruma dışındadır. Savunma hakkı sınırsız bir tahkir yetkisi vermez.
Avukatlar bakımından değerlendirme
Avukat, müvekkilin haklarını etkili biçimde savunurken olayları açık ve gerektiğinde sert dille ortaya koyabilir. Ancak kişiselleştirilmiş saldırı yerine işlemi, delili veya hukuki değerlendirmeyi hedef almalıdır. “Karşı taraf yalancıdır” yerine “beyan, şu belgelerle açıkça çelişmektedir” gibi dosya bağlantılı dil hem daha güçlü hem daha güvenlidir.
İspat ve bağlam
Hakaret dosyasında yalnız cümle değil, dilekçenin tamamı, hangi iddiaya cevap verildiği, ifadenin amacı ve dayandığı belgeler incelenmelidir. Cümleyi bağlamından koparmak savunma dokunulmazlığının yanlış değerlendirilmesine yol açar.
Sonuç
Dilekçedeki sert ifade, uyuşmazlıkla bağlantılı ve savunma amacıyla kullanılmışsa TCK m.128 kapsamında olabilir. Ancak gereksiz sövme ve kişisel saldırılar bu korumadan yararlanmaz. En güvenli yöntem, eleştiriyi somut delile bağlamak ve kişiyi değil hukuki davranışı hedef almaktır.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Büro Bilgilendirmesi
Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, uygulama rehberi kapsamında ele alınan uyuşmazlıklarda Adana’daki başvuruculara hukuki süreç hakkında bilgilendirme ve temsil hizmeti sunmaktadır.