Yayın türü: Makale
Faaliyet alanı: İş Hukuku
Hukukî dayanak: 4857 sayılı Kanun m.2, 11, 18-21
Önerilen slug: `ihale-suresi-bitimi-alt-isveren-ise-iade`
Meta açıklama: İhale Süresi Bitti Diye İşçi Otomatik Olarak İşten Çıkarılabilir mi?. Süre, ispat, delil ve Yargıtay uygulaması hakkında güncel rehber.

> Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyada olay tarihi, görev, süre, dava şartı ve güncel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

Kısa Cevap

Hizmet alım sözleşmesinin veya ihale döneminin sona ermesi tek başına iş sözleşmesini belirli süreli hâle getirmez. İşçi fiilen asıl işverenin organizasyonunda ve ihale konusu dışındaki işte çalıştırılmışsa muvazaa ve yazılı fesih şartı ayrıca incelenir.

Uyuşmazlığın Hukukî Çerçevesi

İşçi araç ve şoför temini ihalesini alan şirket üzerinden bildirilmiş, ancak kamu kurumunda bilgi işlem personeli olarak çalıştırılmış ve ihale süresi sonunda SGK çıkışı yapılmıştır. Bu tür uyuşmazlıklarda yalnız sonuç cümlesine odaklanmak yeterli değildir. İddia ve savunmaların maddi vakıalara bağlanması, olayların tarih sırasıyla açıklanması ve her vakıanın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesi gerekir.

Hukukî değerlendirmede 4857 sayılı Kanun m.2, 11, 18-21 hükümleri esas alınır. Bununla birlikte mevzuatın olay tarihindeki ve başvuru tarihindeki metinleri karşılaştırılmalı; geçiş hükümleri, görev, yetki ve kanun yolu sınırları ayrıca kontrol edilmelidir.

Kararın Ortaya Koyduğu Temel İlke

İncelenen kaynak karar Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/16994, K. 2015/25185, T. 10.09.2015 künyelidir. Kararın uyuşmazlığa yön veren ilkesi şöyledir:

> Hizmet alım sözleşmesinin veya ihale döneminin sona ermesi tek başına iş sözleşmesini belirli süreli hâle getirmez. İşçi fiilen asıl işverenin organizasyonunda ve ihale konusu dışındaki işte çalıştırılmışsa muvazaa ve yazılı fesih şartı ayrıca incelenir.

Bu ilke otomatik sonuç doğuran soyut bir formül değildir. Mahkeme, somut olayın bütün özelliklerini ve tarafların sunduğu delilleri birlikte değerlendirir.

Somut Dosyada İncelenecek Başlıklar

  • Alt işverenliğin muvazaalı olup olmadığı: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

  • Belirli süre için objektif neden: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

  • Fesih bildiriminin yazılı ve gerekçeli olması: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

  • Doğru işe iade işvereni: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

    • Süre, Görev ve Dava Şartı

    Başvuru yapılmadan önce tebliğ, öğrenme, fesih, muacceliyet, kesinleşme ve ödeme tarihleri ayrı ayrı belirlenmelidir. Kısa hak düşürücü süre veya zamanaşımı bulunan alanlarda kronoloji tablosu hazırlanması yararlıdır.

    Görevli merci genel olarak ADANA NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ’NE olmakla birlikte taraf sıfatı, uyuşmazlığın tüketici veya ticari niteliği, takip yolu ve özel kanun hükümleri görevi değiştirebilir. Dava şartı arabuluculuk veya zorunlu ön başvuru bulunup bulunmadığı güncel mevzuattan doğrulanmalıdır.

    Delil ve Dosya Hazırlığı

  • Hizmet alım sözleşmesi ve teknik şartname: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • Fiilî görev tanımları ve kurum yazışmaları: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • Personel giriş-çıkış kayıtları: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • SGK belgeleri: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

    • Deliller yalnız ekler listesinde sıralanmamalı; dilekçede hangi maddi vakıayı ispatladıkları açıklanmalıdır. Elektronik verilerin tarih ve bütünlük bilgileri korunmalı, kurum kayıtlarının celbi için açık müzekkere talepleri kurulmalıdır.

    Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

  • İhale bitimini kendiliğinden sona erme saymak: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

  • İşçinin fiilî yaptığı işi araştırmamak: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

  • Asıl ve alt işverene karşı doğru talepleri kurmamak: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

    • Ayrıca taleplerin birbiriyle çelişmemesi, terditli veya seçimlik taleplerin açık kurulması ve faiz başlangıcının hukukî sebebe uygun gösterilmesi gerekir.

    Yargıtay Kararının Pratik Sonucu

    Karar, alt i̇şverenlikte görünürde proje süresi ve i̇şe i̇ade uyuşmazlıklarında ispat ve hukukî nitelendirme bakımından yol göstericidir. Kaynak karar eski tarihli olsa dahi temel özel hukuk veya usul ilkesi güncel mevzuatla karşılaştırılarak kullanılmalıdır. Kararın olayına özgü kabulünün başka bir dosyaya doğrudan aktarılması yerine benzerlikler ve farklılıklar açıklanmalıdır.

    Sık Sorulan Sorular

    Bu uyuşmazlıkta ilk yapılması gereken nedir?


    Olayların kronolojisi çıkarılmalı, görevli ve yetkili merci belirlenmeli ve ilk aşamada hizmet alım sözleşmesi ve teknik şartname güvence altına alınmalıdır.

    İspat yükü kime aittir?


    İspat yükü talep edilen hukukî sonuca ve savunmaya göre değişir. İncelenen kararın ana ilkesi şudur: Hizmet alım sözleşmesinin veya ihale döneminin sona ermesi tek başına iş sözleşmesini belirli süreli hâle getirmez. İşçi fiilen asıl işverenin organizasyonunda ve ihale konusu dışındaki işte çalıştırılmışsa muvazaa ve yazılı fesih şartı ayrıca incelenir.

    Arabuluculuk veya ön başvuru gerekir mi?


    İş, ticaret, kira ve tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk; sigorta ve idari uyuşmazlıklarda özel ön başvuru şartları bulunabilir. Dava tarihindeki güncel düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.

    Bilirkişi incelemesi gerekir mi?


    Uyuşmazlık teknik, mali, sosyal veya mesleki değerlendirme gerektiriyorsa bilirkişi raporu alınmalıdır. Raporun veri kaynağı, yöntem ve hesap adımları taraf denetimine açık olmalıdır.

    Sonuç

    Hizmet alım sözleşmesinin veya ihale döneminin sona ermesi tek başına iş sözleşmesini belirli süreli hâle getirmez. İşçi fiilen asıl işverenin organizasyonunda ve ihale konusu dışındaki işte çalıştırılmışsa muvazaa ve yazılı fesih şartı ayrıca incelenir. Somut olayın sonucu, doğru kronoloji, uygun dava türü ve eksiksiz delil zinciri kurulmasına bağlıdır.

    Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, müvekkillerine işe iade ve alt işverenlik hukuku süreçlerinde Adana'da işe iade ve alt işverenlik hukuku avukatı olarak rehberlik ederek, en iyi sonuçları elde etmelerine yardımcı olmaktadır.

    İlgili İçerikler

    Bilgilendirme Notu

    Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.

    Büro Bilgilendirmesi

    Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, bu içerikte ele alınan uyuşmazlıklarda Adana’daki başvuruculara hukuki süreç hakkında bilgilendirme ve temsil hizmeti sunmaktadır.