Yayın türü: Makale
Faaliyet alanı: İş Hukuku
Hukukî dayanak: 4857 sayılı Kanun m.25/II-e, h ve ı
Önerilen slug: `isyerinde-uyuma-hakli-fesih-kidem-ihbar`
Meta açıklama: İşyerinde Uyuyan İşçi Tazminatsız İşten Çıkarılabilir mi?. Süre, ispat, delil ve Yargıtay uygulaması hakkında güncel rehber.

> Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut dosyada olay tarihi, görev, süre, dava şartı ve güncel mevzuat ayrıca incelenmelidir.

Kısa Cevap

Uyuma davranışının haklı fesih oluşturup oluşturmadığı işin niteliğine ve yarattığı tehlikeye bağlıdır. İşyerinin güvenliğinden sorumlu güvenlik görevlisinin görev başında uyuması, özellikle ikrar veya güçlü delille kanıtlanmışsa doğruluk, bağlılık ve özen borcuna ağır aykırılık sayılabilir.

Uyuşmazlığın Hukukî Çerçevesi

Güvenlik görevlisi, imzalı beyanında görev başında uyuduğunu kabul etmiş; işveren iş sözleşmesini tazminatsız feshetmiştir. Bu tür uyuşmazlıklarda yalnız sonuç cümlesine odaklanmak yeterli değildir. İddia ve savunmaların maddi vakıalara bağlanması, olayların tarih sırasıyla açıklanması ve her vakıanın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesi gerekir.

Hukukî değerlendirmede 4857 sayılı Kanun m.25/II-e, h ve ı hükümleri esas alınır. Bununla birlikte mevzuatın olay tarihindeki ve başvuru tarihindeki metinleri karşılaştırılmalı; geçiş hükümleri, görev, yetki ve kanun yolu sınırları ayrıca kontrol edilmelidir.

Kararın Ortaya Koyduğu Temel İlke

İncelenen kaynak karar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2013/9-67, K. 2013/1011, T. 03.07.2013 künyelidir. Kararın uyuşmazlığa yön veren ilkesi şöyledir:

> Uyuma davranışının haklı fesih oluşturup oluşturmadığı işin niteliğine ve yarattığı tehlikeye bağlıdır. İşyerinin güvenliğinden sorumlu güvenlik görevlisinin görev başında uyuması, özellikle ikrar veya güçlü delille kanıtlanmışsa doğruluk, bağlılık ve özen borcuna ağır aykırılık sayılabilir.

Bu ilke otomatik sonuç doğuran soyut bir formül değildir. Mahkeme, somut olayın bütün özelliklerini ve tarafların sunduğu delilleri birlikte değerlendirir.

Somut Dosyada İncelenecek Başlıklar

  • İşin güvenlik bakımından önemi: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

  • Davranışın ispatı: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

  • Feshin altı iş günlük süre içinde yapılıp yapılmadığı: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

  • Orantılılık: Somut dosyada olay tarihleri, taraf beyanları ve belge içeriği birlikte değerlendirilmelidir.

    • Süre, Görev ve Dava Şartı

    Başvuru yapılmadan önce tebliğ, öğrenme, fesih, muacceliyet, kesinleşme ve ödeme tarihleri ayrı ayrı belirlenmelidir. Kısa hak düşürücü süre veya zamanaşımı bulunan alanlarda kronoloji tablosu hazırlanması yararlıdır.

    Görevli merci genel olarak ADANA NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ’NE olmakla birlikte taraf sıfatı, uyuşmazlığın tüketici veya ticari niteliği, takip yolu ve özel kanun hükümleri görevi değiştirebilir. Dava şartı arabuluculuk veya zorunlu ön başvuru bulunup bulunmadığı güncel mevzuattan doğrulanmalıdır.

    Delil ve Dosya Hazırlığı

  • Olay tutanağı: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • Savunma istemi ve işçi beyanı: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • Kamera kayıtları: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

  • Vardiya ve çalışma süresi kayıtları: Belgenin kaynağı, tarihi, aslı ve uyuşmazlığın hangi unsurunu kanıtladığı açıkça gösterilmelidir.

    • Deliller yalnız ekler listesinde sıralanmamalı; dilekçede hangi maddi vakıayı ispatladıkları açıklanmalıdır. Elektronik verilerin tarih ve bütünlük bilgileri korunmalı, kurum kayıtlarının celbi için açık müzekkere talepleri kurulmalıdır.

    Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

  • Her uyuma olayını otomatik haklı fesih saymak: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

  • Aşırı çalışma ve iş sağlığı koşullarını araştırmamak: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

  • Tutanak düzenleyenleri gerektiğinde dinletmemek: Bu yaklaşım süre, ispat veya hukukî nitelendirme bakımından hak kaybına yol açabilir.

    • Ayrıca taleplerin birbiriyle çelişmemesi, terditli veya seçimlik taleplerin açık kurulması ve faiz başlangıcının hukukî sebebe uygun gösterilmesi gerekir.

    Yargıtay Kararının Pratik Sonucu

    Karar, görev başında uyuma uyuşmazlıklarında ispat ve hukukî nitelendirme bakımından yol göstericidir. Kaynak karar eski tarihli olsa dahi temel özel hukuk veya usul ilkesi güncel mevzuatla karşılaştırılarak kullanılmalıdır. Kararın olayına özgü kabulünün başka bir dosyaya doğrudan aktarılması yerine benzerlikler ve farklılıklar açıklanmalıdır.

    Sık Sorulan Sorular

    Bu uyuşmazlıkta ilk yapılması gereken nedir?


    Olayların kronolojisi çıkarılmalı, görevli ve yetkili merci belirlenmeli ve ilk aşamada olay tutanağı güvence altına alınmalıdır.

    İspat yükü kime aittir?


    İspat yükü talep edilen hukukî sonuca ve savunmaya göre değişir. İncelenen kararın ana ilkesi şudur: Uyuma davranışının haklı fesih oluşturup oluşturmadığı işin niteliğine ve yarattığı tehlikeye bağlıdır. İşyerinin güvenliğinden sorumlu güvenlik görevlisinin görev başında uyuması, özellikle ikrar veya güçlü delille kanıtlanmışsa doğruluk, bağlılık ve özen borcuna ağır aykırılık sayılabilir.

    Arabuluculuk veya ön başvuru gerekir mi?


    İş, ticaret, kira ve tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk; sigorta ve idari uyuşmazlıklarda özel ön başvuru şartları bulunabilir. Dava tarihindeki güncel düzenleme ayrıca kontrol edilmelidir.

    Bilirkişi incelemesi gerekir mi?


    Uyuşmazlık teknik, mali, sosyal veya mesleki değerlendirme gerektiriyorsa bilirkişi raporu alınmalıdır. Raporun veri kaynağı, yöntem ve hesap adımları taraf denetimine açık olmalıdır.

    Sonuç

    Uyuma davranışının haklı fesih oluşturup oluşturmadığı işin niteliğine ve yarattığı tehlikeye bağlıdır. İşyerinin güvenliğinden sorumlu güvenlik görevlisinin görev başında uyuması, özellikle ikrar veya güçlü delille kanıtlanmışsa doğruluk, bağlılık ve özen borcuna ağır aykırılık sayılabilir. Somut olayın sonucu, doğru kronoloji, uygun dava türü ve eksiksiz delil zinciri kurulmasına bağlıdır.

    Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, müvekkillerine iş hukuku ve fesih uyuşmazlıkları süreçlerinde Adana'da iş hukuku ve fesih uyuşmazlıkları avukatı olarak rehberlik ederek, en iyi sonuçları elde etmelerine yardımcı olmaktadır.

    İlgili İçerikler

    Bilgilendirme Notu

    Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.

    Büro Bilgilendirmesi

    Ahmet Özer Hukuk ve Danışmanlık Bürosu, bu içerikte ele alınan uyuşmazlıklarda Adana’daki başvuruculara hukuki süreç hakkında bilgilendirme ve temsil hizmeti sunmaktadır.