Trafik Kazasında Gerçek Hasar Bedeli Nasıl Talep Edilir? Sigorta Tahkiminde Belirsiz Alacak

Kısa cevap:* Sigorta şirketinin eksper veya anlaşmalı servis hesabı, zarar görenin gerçek hasarını her zaman karşılamayabilir. Hasar bedeli, aracın kaza öncesi hâline uygun onarım maliyeti ve piyasa koşulları üzerinden belirlenir.

Bu rehber, trafik hasarı, eksik sigorta ödemesi ve tahkim alanında uygulamada en sık ortaya çıkan soruları; maddi koşullar, ispat, başvuru yolu ve hak kaybı riskleri bakımından birlikte ele almaktadır. Somut dosyada olay tarihi, geçiş hükümleri ve yayın tarihindeki güncel içtihat ayrıca doğrulanmalıdır.

Gerçek zarar ilkesi

Tazminat zarar göreni kaza öncesi malvarlığı durumuna getirmeyi amaçlar. Parça niteliği, işçilik, iskonto, KDV ve önceki hasarlar somut araç üzerinden incelenmelidir.

Sigorta şirketine ön başvuru

Zorunlu trafik sigortacısına gerekli belgelerle yazılı başvuru yapılmadan tahkime veya davaya gidilemez. Başvuru tarihi temerrüt ve faiz hesabında önemlidir.

Belirsiz alacak sorunu

Zarar görenin kendi eksper raporu bulunması alacağın mutlaka kesin olduğu anlamına gelmez. Sigortacının kayıtları, onarım tekniği ve tarafsız bilirkişi incelemesi olmadan kesin miktarın belirlenemediği hâller vardır.

Bilirkişi incelemesi

Rapor, hasarlı parçaları fotoğraf ve fatura ile ilişkilendirmeli; kaza ile illiyetli hasarı, parça ve işçilik bedellerini piyasa verileriyle açıklamalıdır. Denetime elverişsiz rapor hükme esas alınmamalıdır.

Ekspertiz ücreti

Zararın belirlenmesi için makul ve gerekli ekspertiz gideri yargılama gideri veya maddi zarar kapsamında talep edilebilir. Giderin belgeye bağlanması gerekir.

Tahkimde talep artırımı

Başvuru başlangıçta asgari miktarla yapılmışsa bilirkişi raporundan sonra usulüne uygun talep artırımı ve harç/masraf işlemleri süresinde tamamlanmalıdır.

Yargı uygulamasında öne çıkan ilke

Başvuranın eksper raporu bulunması her durumda alacağı kesin hâle getirmez; gerçek hasarın tarafsız bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gereken olayda belirsiz alacak başvurusunun hukuki yarar yokluğuyla reddi doğru değildir.

Bu ilkenin uygulanabilmesi için özellikle Kaza tespit tutanağı ve kusur belgeleri, Poliçe ve sigorta başvuru kayıtları ve olayların zaman sırası birlikte incelenmelidir. Kararın maddi vakıası mevcut dosyadan farklıysa yalnız hukuki ölçütünden yararlanılabilir.

Dava veya başvuru süreci nasıl ilerler?

Trafik hasarı, eksik sigorta ödemesi ve tahkim bakımından önce sigorta şirketine KTK m.97 kapsamında belgeli başvuru yapılır; temerrüt tarihi ve verilen cevap kayıt altına alınır.

Bu uyuşmazlığın yargılama aşamasında tahkim veya dava yolunda hasar dosyası getirtilir, teknik bilirkişi raporu alınır ve önceki ödemeler mahsup edilir. Uyuşmazlık tutarı ile kanun yolu sınırları kontrol edilir.

Örnek olay kurgusu

Örnek bir dosyada şu başlangıç vakıası bulunabilir: Başvurana ait … plakalı araç … tarihinde davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesiyle sigortalı aracın kusurlu eylemi sonucu hasarlanmıştır. Devamında sigorta şirketine … tarihinde başvuru yapılmış, ancak zarar hiç/eksik karşılanmıştır. Bu iki olgu arasında tarih ve nedensellik bağlantısı kurulmadan yalnız sonuç talep edilmesi, ispat sorununa yol açar.

Bu senaryoda öncelikle kaza tespit tutanağı ve kusur belgeleri ile poliçe ve sigorta başvuru kayıtları dosyaya kazandırılmalı; ardından talep sonucunda “şimdilik … tl hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren faiziyle tahsiline” istemi açık ve infaz edilebilir biçimde kurulmalıdır.

Hangi deliller hazırlanmalıdır?

• Kaza tespit tutanağı ve kusur belgeleri

• Poliçe ve sigorta başvuru kayıtları

• Hasar fotoğrafları ve servis faturası

• Eksper raporu ve ekspertiz faturası

• Araç geçmiş hasar kayıtları

Bu konuda sık yapılan hatalar

• “Gerçek zarar ilkesi” ile “Sigorta şirketine ön başvuru” başlıklarını birbirine karıştırarak maddi vakıayı yanlış hukuki zeminde sunmak.

• Yalnız kaza tespit tutanağı ve kusur belgeleri belgesine dayanıp poliçe ve sigorta başvuru kayıtları ve diğer tamamlayıcı delilleri toplamamak.

• Emsal kararın “Başvuranın eksper raporu bulunması her durumda alacağı kesin hâle getirmez; gerçek hasarın tarafsız bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi gereken olayda belirsiz alacak başvurusunun hukuki yarar yokluğuyla reddi doğru değildir.” şeklindeki ilkesini somut dosyanın olaylarıyla karşılaştırmadan uzun alıntı hâlinde kullanmak.

• “Şimdilik … TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren faiziyle tahsiline” talebinin dönemini, miktarını, başlangıç tarihini veya sorumlusunu hüküm kurmaya elverişli açıklıkta göstermemek.

Sık sorulan sorular

Kaskodan onarılan araç için karşı trafik sigortasından fark istenir mi?

Kasko ödemesi, rücu ve gerçek zarar dengesi incelenerek bakiye zarar talep edilebilir.

KDV fiilen ödenmeden istenir mi?

Yargı uygulamasında onarım zararının hesaplanmasında KDV somut duruma göre değerlendirilir.

Tahkim mi dava mı daha hızlıdır?

Tahkim dosya üzerinden ve daha kısa sürelerde ilerleyebilir; uyuşmazlık tutarı ve kanun yolu sınırları dikkate alınmalıdır.

Başvuru öncesi kontrol listesi

1. Başvurana ait … plakalı araç … tarihinde davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesiyle sigortalı aracın kusurlu eylemi sonucu hasarlanmıştır. cümlesindeki tarih ve taraf bilgilerini resmî kayıtlarla doğrulayın.

1. Kaza tespit tutanağı ve kusur belgeleri, Poliçe ve sigorta başvuru kayıtları ve Hasar fotoğrafları ve servis faturası belgelerini tek bir kronolojik dosyada toplayın.

1. “Şimdilik … TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren faiziyle tahsiline” ve “Bilirkişi sonrası talep artırma hakkının saklı tutulmasına” taleplerinin birlikte mi, alternatif mi ileri sürüleceğini belirleyin.

1. KTK m.85, 91, 97; TTK m.1409; TBK m.49-52; HMK m.107; 5684 sayılı Kanun m.30 hükümlerinin olay tarihinde yürürlükte olan metnini kontrol edin.

1. Karar metnindeki kişisel verileri yayımdan önce anonimleştirin ve karar künyesini asıl kaynaktan tekrar doğrulayın.

Sonuç

Sigorta şirketinin eksper veya anlaşmalı servis hesabı, zarar görenin gerçek hasarını her zaman karşılamayabilir. Hasar bedeli, aracın kaza öncesi hâline uygun onarım maliyeti ve piyasa koşulları üzerinden belirlenir. Bu alanda sağlıklı sonuç, özellikle kaza tespit tutanağı ve kusur belgeleri ve poliçe ve sigorta başvuru kayıtları üzerinden kurulacak ispat planına ve süresinde ileri sürülen açık taleplere bağlıdır.