Çelişkili Mirasçılık Belgeleri Giderilmeden Ortaklığın Giderilmesine Karar Verilebilir mi?

Karar künyesi

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2014/13635, K. 2015/7111, 25.06.2015

Somut olay

Davacı, dedesinden kalan üç taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini istemiştir. Dosyada aynı murise ilişkin iki farklı mirasçılık belgesinin birbiriyle çeliştiği anlaşılmış; mahkeme davacı vekiline bu çelişkinin giderilmesi için dava açma yetkisi vermiştir. Buna rağmen sonraki oturumda ilgili davanın açılıp açılmadığı araştırılmadan ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Gerçek karar metninden ilgili bölüm

“Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK’nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur.”

“Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.”

“…birbiriyle çelişkili iki ayrı mirasçılık belgesi arasındaki çelişkinin giderilmesi konusunda … açılması gereken davanın açılıp açılmadığı denetlenmeden ve dava açılmış ise HMK’nın 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılarak sonucu beklenmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş…”

Kararın temel ilkesi

Ortaklığın giderilmesi davası bütün paydaşların haklarını doğrudan etkiler. Bu nedenle taraf teşkili kamu düzeniyle bağlantılıdır. Pay oranını veya taraf listesini belirleyen mirasçılık belgeleri çelişkiliyse, hangi belgenin doğru olduğu çözülmeden satış bedelinin kimlere hangi oranda dağıtılacağı belirlenemez.

Yargıtay, mahkemenin önce mirasçılık belgesinin iptali/düzeltilmesi davasını beklemesi gerektiğini kabul etmiştir. Bu karar, hızlı sonuç alma kaygısının doğru taraf teşkilinin önüne geçemeyeceğini gösterir.

Güncel uygulamadaki önemi

Bugün dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk bulunması, taraf listesinin daha arabuluculuk aşamasında doğru kurulmasını gerekli kılar. Eksik mirasçıyla yürütülen arabuluculuk ve dava, dava şartı ve taraf teşkili tartışmaları doğurabilir.

Karar ayrıca şu hâllerde kullanılabilir:

• Tapu kaydındaki paydaş ölmüş ancak intikal yapılmamışsa,
• Birden fazla veraset ilamı farklı pay oranları gösteriyorsa,
• Soybağı veya mirasçılığın iptali davası devam ediyorsa,
• Gaiplik veya mirasçının kimliği tartışmalıysa.

Dilekçede kullanım

Davacı, bütün paydaşları ve mirasçıları eksiksiz göstermeli; belirsizlik varsa ilgili davanın bekletici mesele yapılmasını istemelidir. Davalı taraf, eksik taraf teşkilini her aşamada ileri sürebilir. Mahkeme de resen incelemelidir.

Sonuç

Ortaklığın giderilmesi, yalnız taşınmazın satılması değil, mülkiyet ve bedel paylaşımının doğru kişilere göre tasfiyesidir. Mirasçılık belgesindeki çelişki çözülmeden verilen satış kararı hukuki güvenliği sağlamaz.

Kaynak notu

Tam karar metni kullanıcının Google Drive Bilgi Deposu’ndaki içtihat belgesinden alınmıştır.